Restauracja „Ratuszowa” na przeworskim Rynku to miejsce, które zna niemal każdy mieszkaniec, jednak niewielu pamięta jej pierwotny, niezwykle barwny wystrój z lat 70. XX wieku. Lokal został uroczyście otwarty w 1972 roku jako kawiarnia i herbaciarnia I kategorii prowadzona przez Wojewódzką Spółdzielnię Spożywców (WSS). Wyróżniał się unikalnym, regionalnym charakterem – kelnerki obsługiwały gości w stylizowanych strojach przeworskich, wnętrza zdobiły rzeźbione meble z Wojnicza, metaloplastyka z herbem Leliwa oraz monumentalne malowidła przedstawiające dawny Przeworsk. O tej fascynującej historii przypomniało Muzeum w Przeworsku w ramach swojego wakacyjnego cyklu historycznego.
Siedziba „Ratuszowej” to XVII-wieczny budynek o bogatej przeszłości. Zanim zaproszono do niego pierwszych gości na kawę i herbatę, obiekt przez stulecia pełnił kluczowe funkcje administracyjne i społeczne w mieście.
W murach ratusza na przestrzeni wieków mieściły się:
- historyczna siedziba burmistrza, rady miasta oraz sądu wójtowsko-ławniczego,
- szkoła męska oraz szkoła żeńska,
- Muzeum Miejskie w latach 1958–1974,
- Urząd Stanu Cywilnego,
- siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej w Przeworsku (w przybudówce od strony południowej).
W pierwotnym, historycznym układzie architektonicznym przez całą długość parteru biegła sklepiona sień zajezdna, z którą bezpośrednio sąsiadowały sklepy oraz stajnia. Przestrzeń pod gastronomię zaadaptowano dopiero wtedy, gdy Miejska Rada Narodowa przeniosła się do nowo wybudowanego biurowca przy ulicy Jagiellońskiej.
Snycerka z Wojnicza, strój przeworski i jugosłowiańskie wina
Otwarta w 1972 roku „Ratuszowa” dysponowała 80 miejscami konsumpcyjnymi i została zaprojektowana w modnym wówczas nurcie kawiarni folklorystycznej. Pomysł wpisywał się w ogólnopolski trend budowania stylizowanych karczem i zajazdów (czego kulminacją w mieście było późniejsze otwarcie zajazdu „Pastewnik” w 1978 roku).
Wnętrze lokalu zachwycało dbałością o detale:
- Meble snycerskie: drewniane wyposażenie wykonane na zamówienie przez Spółdzielnię Meblarską z Wojnicza,
- Metaloplastyka: ozdobne kandelabry (pająki) oraz kratownica dzieląca salę z motywami herbu Leliwa,
- Malowidła ścienne: pod późnorenesansowymi sklepieniami umieszczono dwa obrazy – panoramę „Przeworsk w dawnych wiekach” z murami obronnymi, bramami i basztami oraz szkicowy widok rynku z ratuszem i plantami,
- Regionalne stroje obsługi: kelnerki witały gości w strojach nawiązujących do tradycji przeworskiej – w koszulach z krezą, adamaszkowych gorsetach z kapami i białych zapaskach.
Lokal szybko zyskał sławę wykraczającą poza region. Kiedy Przeworsk zdobył tytuł Mistrza Gospodarności w 1971 roku, o kawiarni pisał ogólnopolski dziennikarz Ryszard Niemiec:
„Wybija się pięknym wystrojem wnętrza, regionalnymi ubiorami personelu, stylizowanymi meblami i absolutnie kulturalną obsługą” – pisał w artykule „Przeworski sposób bycia” redaktor Ryszard Niemiec.
W pamięci przeworszczan lokal zapisał się jako ulubione miejsce spotkań towarzyskich, randek, hucznych zabaw sylwestrowych oraz degustacji popularnych w tamtych czasach win jugosłowiańskich.
Źródło: Muzeum Przeworsk
