We wrześniu 1969 roku ogólnopolski tygodnik „Panorama Północy” opublikował obszerny, bogato ilustrowany reportaż zatytułowany „Portret Wicemistrza”, w którym zaprezentowano Przeworsk jako jedno z najbardziej zadbanych i prężnie rozwijających się miast w kraju. Okazją do wizyty dziennikarzy z odległego Olsztyna był prestiżowy ogólnopolski konkurs organizowany przez pismo „Rada Narodowa”, w którym Przeworsk wywalczył wysokie, drugie miejsce i zaszczytny tytuł Wicemistrza Gospodarności. O tej niezwykłej karcie z dziejów miasta przypomniało Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, publikując archiwalne materiały sprzed blisko sześciu dekad.
Artykuł sprzed lat to unikatowe spojrzenie na Przeworsk z czasów, gdy na ulicach sąsiadowały ze sobą kryte strzechą drewniane chaty i nowoczesne zakłady przemysłowe, a mieszkańcy w czynie społecznym budowali gazociągi, chodniki i skwery.
Odnowione kamieniczki i miliony wypracowane w czynie społecznym
Twórcami ówczesnej barwnej relacji z Przeworska byli redaktor Zdzisław Mirek oraz znany olsztyński fotografik Wacław Kapusto. Reporterzy odwiedzili miasto nad Mleczką jeszcze w czerwcu 1969 roku, przed oficjalnym ogłoszeniem ostatecznych wyników rywalizacji.
Dziennikarze byli pod wrażeniem estetyki i zaangażowania mieszkańców:
- miasto powitało przybyszów tęczami kwietników, nowo urządzonymi skwerami w miejscach dawnych ruder oraz świeżymi kolorami elewacji odnowionych kamieniczek,
- tylko w roku poprzedzającym wizytę wartość prac społecznych wykonanych przez przeworszczan oszacowano na ponad 5,5 miliona ówczesnych złotych,
- mieszkańcy własnymi siłami pracowali przy układaniu chodników, zakładaniu zieleńców oraz budowie sieci gazociągowej i wodociągowej.
Sukces w 1969 roku nie był przypadkiem. Już dwa lata wcześniej, w 1967 roku, Przeworsk zajął IV miejsce w rywalizacji miast na szczeblu dawnego województwa rzeszowskiego. Zdobycie tytułu wicemistrza w skali ogólnopolskiej przyniosło nie tylko prestiż w całym kraju, ale również cenną nagrodę finansową na dalsze miejskie inwestycje.
„Serdecznie gratulujemy miastu i jego mieszkańcom – gorącym patriotom swego starego grodu – zaszczytnego tytułu, na który wynikami, inicjatywą społeczną i pracą w pełni zasłużyli” – pisał na łamach „Panoramy Północy” redaktor Zdzisław Mirek.
Kontrasty dawnego Przeworska
Reportaż z 1969 roku kreślił obraz miasta pełnego urokliwych kontrastów. Z jednej strony reporterzy dostrzegali małe, drewniane domki bielone wapnem i kryte słomianą strzechą, z drugiej zaś nowoczesne obiekty użyteczności publicznej, sklepy, restauracje oraz silne tradycje rzemieślnicze z dominującą branżą budowlaną.
W publikacji wymieniono najważniejsze filary ówczesnej gospodarki Przeworska:
- Cukrownia Przeworsk – uznawana za największy zakład produkcyjny w mieście o tradycjach sięgających XIX wieku,
- Zakłady dziewiarskie – dające zatrudnienie blisko dwustu kobietom i nawiązujące do wielowiekowych tradycji przeworskiego tkactwa,
- Rozbudowujący się Zakład Naprawy Ciągników, filia rzeszowskiego WSK oraz baza taboru transportowego budownictwa rolniczego.
Archiwalne fotografie Wacława Kapusty utrwaliły m.in. panoramę Rynku z wieżą ratuszową, charakterystyczne zabytki sakralne z gotycką bazyliką i murami obronnymi, a także portrety ówczesnych mieszkańców spacerujących ulicami miasta.
Źródło informacji: Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy / Tygodniowy Magazyn Ilustrowany „Panorama Północy” (nr 39, 29 IX 1969 r.) Zdjęcia: Wacław Kapusto („Panorama Północy” ze zbiorów Muzeum w Przeworsku)
