W wielu regionach Polski wiosenne obrzędy agrane i doroczne zwyczaje ludowe nierozerwalnie związane są z dźwiękiem bębna, pełniącym często funkcję apotropeiczną – ochronną przed złem i nieszczęściami. Jednak Przeworsk może poszczycić się wyjątkową tradycją bębnienia w okresie Wielkiego Tygodnia, której korzenie sięgają aż XVII wieku i legendarnego zwycięstwa nad Tatarami!
Jak wspomina Kazimierz Moszyński, już u Słowian połabskich w XV wieku wiosenne zasiewy celebrowano radosną procesją z bębnem, mającą chronić pola przed burzami i gradobiciami. Józef Kantor z kolei opisywał chłopców z okolic Jarosławia, którzy na początku XX wieku obchodzili wieś z bębnem. Współcześnie bębnienie towarzyszy wielu ludowym zwyczajom w różnych częściach Polski.
Jednak to w Przeworsku bębnienie w Wielki Czwartek i Wielki Piątek nabiera szczególnego, historycznego znaczenia. Tradycja ta, udokumentowana już w 1948 roku jako „tradycyjne bębnienie” obejmujące niegdyś całe Triduum Paschalne, wiązana jest z legendarnym odparciem najazdu Tatarów w 1624 roku przez mieszkańców Przeworska!
Lokalna legenda tłumaczy ten zwyczaj jako pamiątkę tamtego zwycięstwa. Istnieje kilkanaście wariantów tej opowieści, która na stałe wpisała się w społeczno-obyczajowe życie miasta. Inne wyjaśnienie przypisuje bębnowi funkcję apotropeiczną – wyganiania złych duchów za pomocą hałasu.
Dziś przeworskie bębnienie rozbrzmiewa przez dwa dni Triduum Paschalnego: w Wielki Czwartek i Wielki Piątek. Dwaj dobosze, ubrani w galowe stroje strażackie, z potężnym bębnem basowym i werblem, wyruszają spod klasztoru Bernardynów i obchodzą miasto tradycyjną trasą. Kulminacyjnym momentem drugiego dnia jest ich udanie się na Kopiec Tatarski – miejsce upamiętniające najazd z 1624 roku, zwieńczone XVII-wieczną kapliczką słupową.
Ta unikalna przeworska tradycja to fascynujące połączenie obrzędów wielkanocnych, lokalnej historii i legendy. Jest żywym przypomnieniem o odwadze przodków i o tym, jak dźwięk bębna może nie tylko celebrować, ale i symbolicznie chronić przed złem. W te wielkanocne dni, wsłuchując się w ciszę i zadumę, warto pamiętać o tym niezwykłym zwyczaju, który nadaje Przeworskowi wyjątkowy koloryt.
Źrodło: Muzeum Przeworsk, „Obrzędowość wiosenna regionu Przeworskiego” K. Ignas
![Pamięć o bezimiennych i zapomnianych. Wolontariusze z Zespołu Szkół w Kańczudze uporządkowali groby na cmentarzu [ZDJĘCIA] Przełom października i listopada to na cmentarzach w całym powiecie przeworskim czas wzmożonego ruchu, porządkowania nagrobków i przygotowań do modlitewnej zadumy. Pośród tysięcy zadbanych pomników znajdują się jednak mogiły, o których czas lub brak bliskich sprawiły, że popadły w zapomnienie. Uczniowie z Kańczugi po raz kolejny udowodnili, że pamięć o zmarłych to wartość, którą warto pielęgnować bez względu na upływ lat. Lekcja empatii i szacunku na kańczuckiej nekropolii Coroczna akcja porządkowania opuszczonych miejsc spoczynku to w Zespole Szkół w Kańczudze stały punkt jesiennego kalendarza wolontariatu. Młodzi ludzie pod okiem opiekunów koła poświęcili swój wolny czas, by usunąć zalegające liście, chwasty i oczyścić nagrobki, przy których od dawna nikt nie zapalił światełka. Zakres działań podjętych przez młodzież: oczyszczenie zapomnianych i zaniedbanych nagrobków z mchu, zeschłych liści i gałęzi, uporządkowanie bezpośredniego otoczenia starych mogił ziemnych, zapalenie zniczy pamięci na grobach, których nikt już nie odwiedza, symboliczne odwiedzenie i rozświetlenie płomieniem zniczy nagrobków najmłodszych mieszkańców gminy, którzy odeszli zbyt wcześnie. Wolontariusze ze Szkolnego Koła Caritas wraz z opiekunami, jak co roku, zadbali o opuszczone i zapomniane groby na cmentarzu w Kańczudze. To piękny gest pamięci, szacunku i troski o tych, których nie ma już wśród nas. Wolontariusze zapalili również symboliczne znicze na mogiłach dzieci, dając wyraz pamięci o najmłodszych, którzy odeszli zbyt wcześnie – podsumowują koordynatorzy akcji z Zespołu Szkół w Kańczudze. Tego typu inicjatywy mają dla dorastającej młodzieży wymiar znacznie głębszy niż samo sprzątanie alejek cmentarnych. Uczą wrażliwości społecznej, empatii, szacunku dla przeszłości oraz uświadamiają, jak wielką rolę w lokalnej wspólnocie odgrywa bezinteresowna pomoc. Źródło informacji: Zespół Szkół w Kańczudze](https://mojprzeworsk.pl/wp-content/uploads/2026/10/864383093_1721316693171346_3965652687008455815_n-300x195.jpg)
