„Siedziałem spokojnie, zajęty pracą, gdy nagle otworzyły się drzwi i wpadła jak burza dziewczyna, pomoc muzealna. Powiedziała, że obraz w sali na pierwszym piętrze spadł ze ściany. Nie uwierzyłem, bo sam go montowałem na dwóch śrubach. Byłem młody, dziewczyna też młoda, doszedłem do wniosku, że mnie trochę podpuszcza. Kiedy jednak pół godziny później wbiegła starsza pani, opiekująca się salą, poszedłem zobaczyć, co się dzieje.” Tak zaczyna się niezwykła historia zaginięcia – kradzieży obrazu „Kobieta niosąca żar” autorstwa Piotra Breughla Starszego z 1. połowy XVI w. ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, pod koniec kwietnia 1974 r. Obraz – tondo „Kobieta przenosząca żar” na ekspozycji został zastąpiony przez złodzieja podkolorowaną, wyciętą z gazety reprodukcją. Następnie zorientowano się, że zaginął również cenny szkic „Ukrzyżowanie” Antona van Dycka. Sprawę zgłoszono do ówczesnego dyrektora muzeum Janusza Wąsowicza. Na miejsce przybyła milicja. Nikt z pracowników nie był w stanie wyjaśnić jak doszło do tej zamiany. Zasugerowano jedynie, że potencjalni złodzieje mogli wdrapać się do sali po rusztowaniach, ponieważ w tamtym czasie trwał remont elewacji muzeum… W 1992 roku udało się ustalić, że obraz znajduje się w prywatnej kolekcji w Holandii.
Obraz przedstawia chłopkę trzymającą w jednej ręce szczypce z tlącymi się węglami, a w drugiej kociołek z wodą. Jest to alegoryczne odniesienie do starego niderlandzkiego przysłowia: „Nie ufaj osobie, która w jednej ręce niesie wodę, a w drugiej ogień”, ostrzegającego przed obłudą.
Dziennikarze holenderskiego magazynu artystycznego „Vind” pod koniec ubiegłego roku dostrzegli dzieło na wystawie w Holandii. Zostało ono wypożyczone do Muzeum w Goudzie z prywatnej kolekcji. Była to część wystawy „Skarby z Rijks”, która zakończyła się w połowie września 2024.
Holenderska policja zabezpieczyła już obraz i umieściła go w depozycie jednego z tamtejszych muzeów. Według Richarda Bronswijka z wydziału przestępstw przeciwko sztuce, nie ma wątpliwości – to właśnie ten sam obraz, który skradziono w latach 70. z gdańskiego muzeum!
Źródło: Muzeum Przeworsk
