Kamienice w płn. części Rynku ok. 1960 r., fot. Michał Kopeć.

Bar „Sielanka” w Przeworsku. Zobacz, jak wyglądała kultowa „Jedynka” w kamienicy przy Rynku 26

Bar „Sielanka”, funkcjonujący oficjalnie jako Bar nr 1 pod szyldem Powszechnej Spółdzielni Spożywców (PSS) i nazywany przez przeworszczan „Jedynką”, przez ponad dwie dekady stanowił jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów gastronomicznych w centrum Przeworska. Zlokalizowany w modernistycznej kamienicy przy Rynku 26 lokal został otwarty w niezwykłych okolicznościach 4 maja 1948 roku, a jego działalność zakończyła się 7 listopada 1969 roku. Historię tego nieistniejącego już miejsca przypomniało Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy w ramach cyklu o dawnej gastronomii. Lokal w szczytowym okresie swojej działalności potrafił obsłużyć nawet do 250 gości dziennie na sali liczącej zaledwie 64 metry kwadratowe.

Początki lokalu przeszły do lokalnej historii za sprawą niezawodnego kronikarza przeworskiego życia – ks. proboszcza Romana Penca. Duchowny pod datą 4 maja 1948 roku zanotował z charakterystycznym dla siebie humorem kulisy inauguracji nowego lokalu:

„Odbyło się otwarcie nowej restauracji pod nazwą: Bar– Sielanka. Nic w tym nie byłoby nadzwyczajnego, gdyby nie okoliczność, że otwarcie szło niesłychanie opornie. Drzwi się zacięły, czy kie licho, dość, że otwieranie zaczęło się o godz. 6 wieczorem, a skończyło się o godz. 6 rano”.

Modernistyczna perła w Rynku i charakterystyczny neon z arkadą

Siedzibą „Sielanki” stała się wybudowana w 1934 roku modernistyczna kamienica autorstwa Leiba Herbstmana. Po 1944 roku budynek przeszedł na własność Urzędu Miejskiego w Przeworsku jako opuszczone mienie pożydowskie.

Obiekt wyróżniał się wyjątkową architekturą:

  • symetryczną elewacją z osią główną zaakcentowaną wysuniętym balkonem na 1. piętrze,
  • wysokim, czterospadowym dachem z czerwonej dachówki ceramicznej z czterema facjatkami,
  • rzadko spotykanym, południowo-zachodnim narożnikiem w formie arkady zwieńczonej odcinkowo.

To właśnie w przestrzeni tej narożnej arkady zamontowano czytelne, estetyczne litery tworzące słowo „BAR”, a bezpośrednio nad wejściem do lokalu widniał napis „SIELANKA”.

Kamienice W Płn. Części Rynku Ok. 1960 R., Fot. Michał Kopeć.
Kamienice w płn. części Rynku ok. 1960 r., fot. Michał Kopeć

Jak funkcjonował bar samoobsługowy w czasach PRL?

Choć dokładne menu „Sielanki” nie zachowało się w dokumentach, lokal funkcjonował według ówczesnych standardów uspołecznionych zakładów gastronomicznych jako bar samoobsługowy. Konsumpcja odbywała się na stojąco przy specjalnych wysokich stołach lub na stołkach barowych po uprzednim uiszczeniu opłaty w kasie i odebraniu posiłku przy stoisku wydawczym.

Lokal w liczbach (dane z 1963 roku):

  • 42 miejsca konsumpcyjne dla klientów,
  • 64 m² powierzchni sali konsumpcyjnej,
  • do 250 osób obsługiwanych każdego dnia,
  • 21 lat obecności na kulinarnej mapie Przeworska (1948–1969).

Działalność kultowego Baru „Sielanka” została definitywnie zamknięta 7 listopada 1969 roku, pozostając w pamięci starszych pokoleń mieszkańców Przeworska.

Kamienice W Płn. Części Rynku Ok. 1960 R., Fot. Michał Kopeć.
Fot. ze zbiorów prywatnych Rodziny Tadeusza Michno, przed 1969 r.

Źródło informacji: Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy (opr. ki)