Słynna Lipa Sobieskiego, która obecnie walczy o prestiżowy tytuł Drzewa Roku 2026, nie zawsze rosła samotnie w przeworskim parku. Pracownicy Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, na podstawie archiwalnych fotografii z okresu międzywojennego, odkryli niezwykłą tajemnicę. Pod koniec XVII wieku w pobliżu posadzono kilka takich drzew, a zaledwie kilkanaście metrów od obecnego pomnika przyrody rosła jej potężna „bliźniaczka”, w której wnętrzu znajdowała się unikalna, rodowa kapliczka.
Kapliczka w pniu drzewa i dzieło Rafaela
Odkryta na starych zdjęciach lipa rosła precyzyjnie między współczesną kaplicą pałacową a zabytkową Aleją Grabową. Książęcy ród Lubomirskich, dawnych właścicieli ordynacji, wkomponował w jej potężny, naturalnie rozwidlony pień wyjątkowe miejsce kultu religijnego.
W specjalnie przygotowanej wnęce pnia umieszczono kapliczkę z reprodukcją słynnego renesansowego obrazu Rafaela Santi „Madonna della seggiola” (Matka Boska z Dzieciątkiem i św. Janem Chrzcicielem). Do samej niszy prowadziły specjalnie wyprofilowane stopnie, a miejsce to, według zapisków i relacji, było otoczone stałą opieką mieszkańców pałacu i zawsze tonęło w świeżych kwiatach.
„Oswajanie” natury przez książąt Lubomirskich
Umieszczanie wizerunków świętych w starych, majestatycznych drzewach to stały element dawnej polskiej kultury i wierzeń. W odległej przeszłości tradycja ta miała za zadanie symboliczne „oswojenie” oraz uświęcenie dzikiej natury. Z biegiem stuleci kapliczka w przeworskiej lipie stała się dla Lubomirskich symbolem duchowej opieki nad całym domem, rodowym pałacem oraz otaczającym go kompleksem parkowym.
Dzisiejsza ocalała Lipa Sobieskiego jest jedynym żywym świadkiem tamtych wydarzeń i strażnikiem pamięci o dawnych zwyczajach dawnych właścicieli Przeworska.
Ostatnie dni na oddanie głosu w konkursie Drzewo Roku 2026
Muzealnicy Renata Chomik oraz Szymon Wilk przypominają, że ta niezwykła historia może pomóc przeworskiemu drzewu w zdobyciu ogólnopolskiego wyróżnienia. Ogólnopolski finał plebiscytu wchodzi właśnie w decydującą fazę.
Głosowanie w konkursie Drzewo Roku 2026 trwa wyłącznie do końca czerwca. Każdy mieszkaniec Przeworska i Podkarpacia może bezpłatnie wesprzeć naszą kandydatkę.
Aby oddać głos, wystarczy wejść na oficjalną stronę internetową turnieju pod adresem www.drzeworoku.pl, odnaleźć na liście finalistów Lipę z Przeworska i zatwierdzić swój wybór. Cała procedura zajmuje zaledwie kilkanaście sekund.
W jakim wieku jest Lipa Sobieskiego z Przeworska?
Drzewo zostało posadzone pod koniec XVII wieku, co oznacza, że ma obecnie ponad 330 lat. Tradycja wiąże jej posadzenie z czasami króla Jana III Sobieskiego.
Gdzie dokładnie rosła „bliźniacza” lipa z kapliczką?
Zgodnie z materiałami archiwalnymi drzewo znajdowało się kilkanaście metrów od obecnej Lipy Sobieskiego, w przestrzeni pomiędzy kaplicą pałacową a zabytkową Aleją Grabową.
Źródło: Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, Renata Chomik, Szymon Wilk
