Mieszkańcy Przeworska i miłośnicy folkloru mogą bezpłatnie nauczyć się kroków jednego z najbardziej charakterystycznych tańców regionu przeworskiego – Polki Gacok. Urząd Miasta Przeworska opublikował w sieci drugą część wideoporadnika w ramach międzynarodowego projektu „Karpackie muzykowanie”, współfinansowanego z funduszy unijnych programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027. Materiał instruktażowy został przygotowany w wersji dwujęzycznej (polskiej i słowackiej), umożliwiając ćwiczenie kroków, chwytów oraz figur tanecznych we własnym domu.
To nie tylko promocja lokalnego dziedzictwa Pogórza, ale także spotkanie z żywą historią ziemi przeworskiej – taniec zawdzięcza swoją nazwę podprzeworskiej wsi Gać, a jego korzenie kryją fascynujący wątek emigracyjny.
Kanadyjskie korzenie i przeworski sznyt
Choć Polka Gacok jest dziś uznawana za wizytówkę tradycji tanecznej powiatu przeworskiego, jej rodowód sięga czasów przed I wojną światową. Według przekazów najstarszych mieszkańców wsi Gać taniec przywędrował na te tereny wraz z powracającymi zza oceanu emigrantami zarobkowymi z Kanady.
Z czasem obcy układ wsiąkł w lokalną kulturę, zyskując rodzime cechy:
- Sprężysty i lekki krok – w przeciwieństwie do wielu tradycyjnych, „ciężkich” tańców przeworskich wykonywanych całą stopą, Gacok opiera się na ruchu bardziej uporządkowanym, lżejszym i rytmicznym.
- Tradycyjne ujęcia rąk – w pierwszej odmianie tańca zachowano pierwotny rys kanadyjski, natomiast w drugiej tancerze stosują charakterystyczne dla Gaci układy rąk, m.in. trzymanie w tzw. „okienko” oraz specyficzne ujęcia zamknięte.
- Dwie części i przyśpiewki – taniec wykonywany jest w metrum dwumiarowym w umiarkowanym tempie, łącząc wirowanie w parach z dynamicznym przytupywaniem do lokalnych melodii.
„Karpackie muzykowanie” łączy regiony
Wideoinstruktaż krok po kroku prezentuje ustawienie stóp, obroty i postawę tancerzy, dzięki czemu każdy może spróbować swoich sił w opanowaniu regionalnego układu. Lekcje przygotowano z myślą o młodzieży, zespołach ludowych i dorosłych chcących pielęgnować przeworskie tradycje.
Projekt „Karpackie muzykowanie” realizowany jest w ramach Funduszu Małych Projektów Programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027. Inicjatywa ma na celu transgraniczne zbliżenie społeczności, popularyzację instrumentarium, pieśni oraz tańców ludowych pogranicza polsko-słowackiego.
Wideolekcje tańca Polka Gacok można obejrzeć w serwisie YouTube:
Źródło: UM Przeworsk
