Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej gościło 5 czerwca br. wyjątkowych gości – mieszkających w Stanach Zjednoczonych potomków Estery Englard (później Korman), która ocalała z Holokaustu dzięki heroicznej postawie polskiej rodziny Lachów ze wsi Babice koło Dubiecka, w powiecie przemyskim. Wizyta ta odbyła się w przededniu niezwykle ważnego spotkania obu rodzin – potomków ocalonej i potomków Sprawiedliwych – które miało miejsce w Babicach.
Gości z USA, którym towarzyszył organizator ich pobytu w Polsce Jakub Czupryński, przedstawiciel Centrum Społeczności Żydowskiej w Krakowie, przyjął w imieniu Muzeum dr Wojciech Baliński, Główny Historyk placówki. Rodzina Estery Englard miała okazję poznać historię powstania Muzeum w Markowej oraz zwiedzić jego ekspozycję. Przewodnik muzealny, Agnieszka Kuźniar, oprowadziła ich po wystawie głównej i czasowej, przybliżając historie Polaków, którzy z narażeniem własnego życia nieśli pomoc Żydom podczas II wojny światowej. Szczególne miejsce w tej opowieści zajęła oczywiście patronująca Muzeum błogosławiona Rodzina Ulmów.
Następnie goście odwiedzili markowski skansen, Zagrodę-Muzeum Wsi Markowa, a tam w szczególności Chałupę Szylarów. Jej wymownym elementem jest pieczołowicie odtworzona kryjówka na strychu, gdzie podczas okupacji niemieckiej schronienia siedmioosobowej żydowskiej rodzinie Weltzów udzielili Antoni i Dorota Szylarowie. Wizyta w tym miejscu pomaga lepiej zrozumieć i wyobrazić sobie warunki, w jakich mieszkańcy Markowej i okolic ratowali swoich żydowskich sąsiadów, a także skalę poświęcenia i ryzyka związanego z niesieniem pomocy.
Jak podkreślali podczas wizyty potomkowie Estery Englard, ich wiedza na temat losów i przeżyć przodkini jest bardzo ograniczona. Wyrazili głęboką nadzieję, że podczas spotkania w Babicach, w rozmowach z potomkami Michała i Petroneli Lachów, uda im się poznać więcej szczegółów i wypełnić luki w rodzinnej historii.
Rodzina Englardów zadeklarowała chęć wzbogacenia zbiorów Muzeum w Markowej poprzez przekazanie fotografii Estery. Ten cenny gest pozwoli na włączenie tej konkretnej historii ocalenia do programu edukacyjnego placówki i będzie stanowił istotne uzupełnienie dokumentacji dotyczącej zarówno Polskich Sprawiedliwych, jak i losów Żydów podczas Holokaustu.
Michał i Petronela Lachowie oraz ich córki Zofia i Józefa, za swoją heroiczną postawę i uratowanie Estery Englard, zostali 12 grudnia 1992 roku uhonorowani medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” – najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym przyznawanym osobom nieżydowskiego pochodzenia, które z narażeniem życia ratowały Żydów podczas Zagłady.
Źródło: Muzeum Markowa
