2 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Bez Przemocy. To doskonała okazja, by przypomnieć, że przemoc przybiera różne formy. Sztuczna inteligencja daje dziś możliwości, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe. Może jednak zostać wykorzystana również do tworzenia fałszywych treści, które mogą wyrządzić realną krzywdę. O tym, jak niebezpieczna może być cyberprzemoc, przypomina spot profilaktyczny przygotowany przez Zespół Prasowy Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie we współpracy z Zespołem Szkół w Tyczynie oraz uczniami oddziału o profilu mundurowym tej szkoły.
Wizerunek człowieka może zostać zmanipulowany w kilka chwil. Zdjęcie, nagranie czy materiał wygenerowany przy pomocy sztucznej inteligencji z pozoru wygląda wiarygodnie, mimo że przedstawia zdarzenie, które nigdy nie miało miejsca. Dla osoby, której wizerunek zostanie wykorzystany, konsekwencje takiego działania są jednak prawdziwe.
Przygotowany spot pokazuje historię Mai – uczennicy, która staje się ofiarą cyberprzemocy. To przykład przemocy rówieśniczej, która przenosi się ze szkolnego korytarza do internetu i tam szybko przybiera znacznie większą skalę. Wykorzystanie jej wizerunku w fałszywym materiale uruchamia lawinę wiadomości, komentarzy i udostępnień. Film zwraca uwagę na mechanizm, który często zaczyna się niewinnie, od jednego zdjęcia, wiadomości, żartu czy kliknięcia „udostępnij”. Kolejne osoby przekazują materiał dalej, nie zastanawiając się nad jego pochodzeniem ani konsekwencjami. W ten sposób pojedyncza wiadomość w krótkim czasie dociera do bardzo wielu osób. Nie trzeba być autorem fałszywego materiału, aby przyczynić się do jego rozpowszechniania. Każde kolejne przesłanie, udostępnienie czy pokazanie go następnej osobie zwiększa skalę krzywdy.
Międzynarodowy Dzień Bez Przemocy to także dobry moment, by przypomnieć, że odpowiedzialność za nasze zachowania nie kończy się wraz z wylogowaniem z internetu. Zatrzymanie łańcucha udostępnień, poinformowanie osoby dorosłej, nauczyciela, rodzica lub pedagoga może mieć znaczenie. W sytuacji zagrożenia lub podejrzenia popełnienia przestępstwa należy również powiadomić Policję.
Spot powstał we współpracy z Zespołem Szkół w Tyczynie oraz uczniów oddziału o profilu mundurowym tej szkoły. Zaangażowanie młodzieży w realizację materiału profilaktycznego pozwoliło spojrzeć na problem cyberprzemocy również z perspektywy młodych ludzi, którzy na co dzień funkcjonują w świecie mediów społecznościowych i nowych technologii.
Wspólna realizacja jest także okazją do rozmowy o odpowiedzialności, jaka wiąże się z korzystaniem z internetu. Sztuczna inteligencja jest narzędziem. To człowiek decyduje, w jaki sposób je wykorzysta – czy stworzy, udostępni i powieli krzywdzącą treść, czy zareaguje i zatrzyma jej dalsze rozpowszechnianie.
Dlatego zanim klikniemy „wyślij”, „udostępnij” czy „prześlij dalej”, warto się zatrzymać i zastanowić, co nasze działanie może oznaczać dla osoby znajdującej się po drugiej stronie ekranu.
Źródło: KPP Jarosław
