Wysokie temperatury przekraczające 30°C stanowią poważne obciążenie dla organizmu człowieka i mogą prowadzić do groźnych dla życia udarów. Najwyższe temperatury w ciągu dnia występują w godzinach od 15:00 do 18:00, natomiast szczyt promieniowania UV przypada na godziny 12:00–13:00. Aby bezpiecznie przetrwać fale gorąca, należy pamiętać o stałym nawadnianiu, ograniczeniu aktywności fizycznej oraz szczególnej trosce o dzieci, seniorów i zwierzęta.
O upale mówimy w sytuacji, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. Wraz z jej wzrostem znacząco rośnie ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu, co w skrajnych przypadkach prowadzi do udaru słonecznego lub cieplnego.
Wysoka temperatura oddziałuje również na układ nerwowy – powoduje ospałość, zdenerwowanie, spadek koncentracji oraz niższą efektywność pracy, co jest szczególnie niebezpieczne dla kierowców.
Do głównych objawów przegrzania organizmu należą:
- silne bóle i zawroty głowy, nudności oraz dreszcze,
- zmęczenie, gorączka i szum w uszach,
- drgawki oraz znaczny wzrost temperatury ciała,
- przyspieszony oddech i większa częstotliwość bicia serca.
W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, osłabienia lub zawrotów głowy, należy niezwłocznie przenieść się w chłodne miejsce i skontaktować z numerem alarmowym 112. Osoby przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować się z lekarzem w celu weryfikacji ich wpływu na termoregulację.
Jak chronić dom i dbać o organizm w gorące dni?
W czasie upałów kluczowa jest odpowiednia profilaktyka w codziennym funkcjonowaniu:
- Zabezpieczenie mieszkania: W ciągu dnia należy zamknąć i zasłonić okna (szczególnie od nasłonecznionej strony), ograniczając napływ gorącego powietrza. Wietrzenie i otwieranie okien zaleca się nocą.
- Odpowiedni ubiór: Warto nosić lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin w jasnych kolorach oraz nakrycie głowy.
- Nawadnianie i dieta: Należy pić duże ilości niegazowanej wody i spożywać lekkie posiłki na bazie warzyw i owoców. Należy unikać alkoholu, który wzmaga odwodnienie, a także ciężkich i tłustych dań. Z uwagi na ryzyko rozwoju bakterii salmonelli w wysokich temperaturach, należy unikać potraw z surowych jajek.
- Unikanie szoku termicznego: Wychodząc z klimatyzowanych pomieszczeń na zewnątrz lub wchodząc do wody podczas wypoczynku, należy robić to stopniowo, by uniknąć wstrząsu dla organizmu.
Ochrona dzieci, seniorów i zwierzęta
Upał jest wyjątkowo groźny dla najmłodszych oraz osób starszych. Seniorzy oraz dzieci nie powinni wychodzić z domu w najgorętszej porze dnia. Warto również pamiętać o samotnie mieszkających sąsiadach w podeszłym wieku i sprawdzić, czy nie potrzebują pomocy.
Ważny apel: Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie. Temperatura w nagrzanym pojeździe może w krótkim czasie osiągnąć nawet 50–60°C, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia.
Zwierzęta domowe (np. psy) nie posiadają gruczołów potowych i regulują ciepłotę ciała poprzez odparowywanie śliny podczas dyszenia, przez co są niezwykle podatne na przegrzanie.
Źródło: Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) / Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB)
