Przeworsk od pokoleń wydawał na świat postacie niezwykłego formatu, których czyny zapisały się złotymi zgłoskami w historii oręża polskiego i światowego. Jedną z najbardziej wyrazistych jest postać pułkownika pilota Tadeusza Henryka Rolskiego. Urodzony 18 sierpnia 1906 roku w Przeworsku lotnik należał do elity polskiego lotnictwa wojskowego okresu II wojny światowej, dowodząc formacjami myśliwskimi podczas walk na Zachodzie.
W poniedziałek, 26 października, na warszawskim Grochowie odbyła się podniosła uroczystość odsłonięcia tablicy memoratywnej na kamienicy przy ul. Wspólna Droga 31. To właśnie pod tym adresem wybitny dowódca mieszkał po dramatycznych powojennych zawirowaniach aż do swojej śmierci w 1991 roku.
As myśliwski, dowódca Dywizjonu 306 i kawaler orderu DSO
Szlak bojowy płk. Rolskiego to pasmo spektakularnych sukcesów dowódczych na najtrudniejszych frontach powietrznych zmagań w Europie:
- Twórca Dywizjonu 306: był pierwszym dowódcą sformowanego w Wielkiej Brytanii 306 Dywizjonu Myśliwskiego „Toruńskiego”, który brał czynny udział w Bitwie o Anglię i osłonie alianckich konwojów,
- Dowódca 1. Skrzydła w Northolt: od lipca 1941 roku powierzono mu dowodzenie I Polskim Skrzydłem Myśliwskim w legendarnej bazie RAF Northolt,
- Odznaczenia najwyższej próby: za mistrzowskie planowanie operacji oraz odwagę został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari. Przeszedł również do historii jako pierwszy cudzoziemiec (nie-Brytyjczyk) uhonorowany prestiżowym brytyjskim orderem wojskowym Distinguished Service Order (DSO).
Po zakończeniu działań wojennych płk Rolski podjął decyzję o powrocie do zrujnowanej ojczyzny. W powojennej Polsce znalazł zatrudnienie w Polskich Liniach Lotniczych LOT, jednak w 1949 roku, w ramach represji stalinowskich aparatu bezpieczeństwa wobec żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, został z powodów politycznych zwolniony z pracy. Zmarł 27 września 1991 roku i spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Przeworsk i Bydgoszcz pamiętają o swoim patronie
Pamięć o płk. Tadeuszu Rolskim nie zaciera się ani w jego rodzinnym mieście, ani w strukturach Sił Powietrznych RP:
- W Przeworsku imię wybitnego pilota nosi jedna z miejskich ulic, a wizerunek dowódcy został uwieczniony na wielkoformatowym muralu,
- Od 2008 roku imię płk. pil. Tadeusza Rolskiego z dumą nosi 22 Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania w Bydgoszczy.
Podczas warszawskich uroczystości głos zabrał samorząd rodzinnego miasta bohatera. Burmistrz Miasta Przeworska Leszek Kisiel skierował do inicjatorów i organizatorów uroczystości oficjalny list gratulacyjny.
Wyrażam wdzięczność za pielęgnowanie pamięci o wybitnym lotniku nierozerwalnie związanym z naszym miastem. Jestem przekonany, że takie inicjatywy przyczyniają się do zachowania historii oraz dorobku pułkownika Rolskiego dla kolejnych pokoleń Polaków – podkreślił w okolicznościowym adresie burmistrz Przeworska.
Źródło: Urząd Miasta Przeworska Zdjęcia: 22. Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania w Bydgoszczy
