W Muzeum w Przeworsku można podziwiać niezwykłą szopkę betlejemską, która jest czymś więcej niż tylko przedstawieniem sceny narodzin Jezusa. Dzieło autorstwa Jana Jakielaszka i Stanisława Bałackiego, pochodzące z kościoła w Gaci, to prawdziwa, ruchoma opowieść o życiu dawnej, galicyjskiej wsi, w której sacrum przeplata się z profanum.
Szopka, wykonana w latach 80. XX wieku, przez wiele sezonów zdobiła kościół w Gaci. Jej autorami są lokalni artyści ludowi: Jan Jakielaszek (1919-2007) – rolnik, muzykant i rzeźbiarz, oraz Stanisław Bałacki (ur. 1945) – rolnik i malarz amator. Jakielaszek odpowiadał za rzeźbę, a Bałacki za malowanie.
Cztery plany, jedna opowieść
Szopka składa się z czterech planów, a jej tło stanowi namalowana panorama Betlejem. Centralnym punktem jest oczywiście stajenka ze Świętą Rodziną, której pokłon składają Trzej Królowie i pasterze. Co ciekawe, figury te pochodzą z dawnego, woskowego i gipsowego wyposażenia kościoła.
Jednak to, co czyni szopkę wyjątkową, to pozostałe sceny, które ją otaczają.
- Na pierwszym planie widzimy pochód postaci wiejskich, które wychodzą z miniatury słynnego Uniwersytetu Ludowego w Gaci. Wśród nich są kosynierzy, pasterze, przekupki, a także muzykanci z gackiej kapeli – basista, cymbalista i skrzypek.
- Kolejny plan przedstawia sceny z życia mieszkańców wsi: pracujących pilarzy, kobietę przy studni, rybaka, praczkę czy drwala. Nad całą wsią góruje postać papieża Jana Pawła II.
- Dolny poziom to makieta dawnej wsi Gać, a na niej drewniany kościół spalony przez Tatarów w 1624 roku, budynek starej szkoły, młyn wodny oraz pomnik pacyfikacji wsi z 1943 roku – rzeźba Chrystusa Frasobliwego autorstwa Jana Jakielaszka.
Jak podkreśla Muzeum w Przeworsku, szopka jest dziełem synkretycznym, które łączy tematykę Bożego Narodzenia z historią i codziennością wsi Gać. Choć w muzeum, ze względów technicznych, nie można jej uruchomić, jej bogactwo i tak robi ogromne wrażenie.
Źródło: Facebook / Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy
