W sobotę 18 lipca 2026 roku Nowosielce w gminie Przeworsk na kilka godzin przeniosły się do XVII wieku. Ponad 40 rekonstruktorów wzięło udział w widowiskowym pokazie historycznym „Victoria Nowosielecka”, odtwarzając bohaterską i skuteczną obronę miejscowości przed najazdem tatarskim sprzed ponad 400 lat. Wydarzenie zorganizowane w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów przyciągnęło tłumy widzów z całego regionu, stając się żywą lekcją patriotyzmu i lokalnej tożsamości.
Uroczystości przypominające o wielkim triumfie mieszkańców pod wodzą wójta Michała Pyrza rozpoczęły się od mocnego akcentu kulturalnego. Przed zgromadzoną publicznością wystąpił Zespół Muzyki Dawnej i Tradycyjnej Vox Angeli oraz lokalny Chór „Veritas” z Nowosielec. XVII-wieczne kompozycje wprowadziły uczestników w klimat epoki i stanowiły oficjalne otwarcie obchodów.
Kolejnym punktem programu była uroczysta Msza Święta w kościele pw. św. Marii Magdaleny. Liturgii przewodniczyli ks. proboszcz Piotr Walasz oraz ks. Antoni Łyko, a oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Dęta Gminy Przeworsk. W modlitwie dziękowano za męstwo przodków i proszono o pomyślny rozwój gminy.
Bezpośrednio po nabożeństwie oficjalne delegacje złożyły kwiaty przy tablicy pamiątkowej oraz na kopcu Michała Pyrza. Doniosłym momentem tej części obchodów był uroczysty wystrzał z armaty, który oddali członkowie Oddziału Kosynierów z Ujeznej, przypominając zebranym o dramatyzmie wojennych wydarzeń z przeszłości.
Ponad 40 rekonstruktorów na polu bitwy w reżyserii Łukasza Wrony
Po zakończeniu oficjalnego ceremoniału uczestnicy przeszli w uroczystym pochodzie na miejsce głównego widowiska. Przybyłych gości powitała Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Przeworsku Justyna Solarz. Głos zabrali również Wójt Gminy Przeworsk Daniel Krawiec, Marszałek Sejmu RP i zarazem Poseł na Sejm RP Marek Kuchciński, a także Dyrektor Departamentu Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego Mateusz Werner. Samorządowcy oraz parlamentarzyści zgodnie podkreślali w swoich przemówieniach, jak kluczowe dla budowania tożsamości kolejnych pokoleń jest pielęgnowanie pamięci o lokalnych bohaterach i ochrona dziedzictwa Podkarpacia.
Najbardziej wyczekiwanym elementem dnia była jednak pełnowymiarowa rekonstrukcja bitwy zatytułowana „Victoria Nowosielecka”. Widowisko wyreżyserował Łukasz Wrona.
Na polu bitwy pojawiło się ponad 40 profesjonalnych rekonstruktorów. Z dbałością o najmniejsze szczegóły odtworzono stroje z epoki, dawne uzbrojenie oraz taktykę walki. Dzięki użyciu broni czarnoprochowej, realistycznym starciom wręcz i dynamicznej narracji widzowie mogli poczuć realia XVII-wiecznego starcia. Bitwa zakończyła się oczywiście zwycięstwem obrońców, co publiczność nagrodziła gromkimi brawami.
Jurta tatarska, dawny cyrulik i edukacja historyczna dla rodzin
Organizatorzy zadbali o to, by obchody w Nowosielcach miały charakter rodzinnego pikniku historycznego z bogatym programem edukacyjnym. Osoby odwiedzające sobotnie wydarzenie mogły skorzystać z wielu interaktywnych stanowisk:
- Pokazy łucznicze i musztra – prezentacje sprawności bojowej dawnej kawalerii,
- Oryginalna jurta tatarska – namiot, w którym przybliżano kulturę, stroje oraz codzienne życie ludów mongolsko-tatarskich,
- Stanowisko cyrulika – prezentacja dawnych, często drastycznych metod medycyny polowej,
- Warsztat krawiecki – miejsce, gdzie pokazywano tajniki tradycyjnego rzemiosła i szycia strojów z XVII wieku.
Wydarzenie zrealizowano dzięki ścisłej współpracy samorządów oraz instytucji kultury. Głównymi organizatorami projektu byli Województwo Podkarpackie oraz Gmina Lubaczów. Funkcję operatora całości pełnił Gminny Ośrodek Kultury w Przeworsku, przy aktywnym partnerstwie ze strony Gminy Przeworsk.
Źródło: Gminny Ośrodek Kultury w Przeworsku
