Słońce za oknem kusi, by wystawić do niego twarz, ale Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Rzeszowie studzi entuzjazm: 12 maja 2026 roku obchodzimy Europejski Dzień Walki z Czerniakiem. To jeden z najbardziej agresywnych nowotworów, ale dobrą wiadomością jest to, że wczesne wykrycie daje niemal 100% szans na wyleczenie.
Oto edukacyjne kompendium wiedzy, które pomoże Ci cieszyć się słońcem bez ryzykowania życia.
Cień to Twój najlepszy przyjaciel
Najsilniejsze promieniowanie przypada na godziny, kiedy słońce jest najwyżej. Sanepid radzi, by w godzinach 11:00–16:00 starać się przebywać w cieniu.
Ważne: Pamiętaj, że chmury czy wiatr wcale nie chronią Twojej skóry przed szkodliwym działaniem promieni UV. One działają nawet wtedy, gdy wydaje Ci się, że jest chłodno!
Krem z filtrem to nie wybór, to konieczność
Wybierając krem, nie schodź poniżej SPF 30+, a dla dzieci i na twarz zawsze wybieraj SPF 50. Ale uwaga – samo posmarowanie się raz rano to za mało.
- Ile nakładać? Na twarz, uszy i szyję potrzebujesz ok. 1/2 łyżeczki kremu. Na każdą rękę i nogę – po 1 łyżeczce.
- Kiedy? Nakładaj krem 15–30 minut przed wyjściem i powtarzaj aplikację co 2 godziny.
- Odzież ochronna: Nie zapominaj o okularach z filtrem UV 400 oraz kapeluszu z szerokim rondem.
Solarium: Nie ma ,,bezpiecznej dawki”
Jeśli myślisz, że ,,przygotowanie” skóry w solarium przed urlopem to dobry pomysł – WSSE w Rzeszowie wyprowadza z błędu. Dane są bezlitosne: u osób korzystających z solarium częściej niż raz w miesiącu, ryzyko czerniaka wzrasta o 55%. W przypadku osób poniżej 30. roku życia to ryzyko skacze aż o 75%!
Wszystko, co musisz wiedzieć o czerniaku
Jak odróżnić zwykły pieprzyk od czerniaka?
(Zasada ABCDE) To najprostsza metoda domowej kontroli. Zwróć uwagę na pięć cech: A (Asymetria): Znamię ,,rozlewa się” w jedną stronę. B (Brzegi): Poszarpane, nierówne, niewyraźne. C (Ciemny/Czerwony kolor): Niejednolity kolor (czarny, brązowy, a nawet niebieski). D (Duży rozmiar): Zmiana ma powyżej 6 mm średnicy. E (Ewolucja): Znamię zmienia się w czasie (rośnie, swędzi, krwawi).
Czy w pochmurny dzień też muszę nakładać krem z filtrem?
Tak! Chmury zatrzymują tylko część promieniowania UV – nawet 80% promieni dociera do Twojej skóry przez zachmurzenie.
Czy krem z filtrem SPF 50 wystarczy na cały dzień?
Niestety nie. Żaden krem nie działa przez 8 godzin. Filtr ściera się pod wpływem ubrań, potu i wody. Reaplikacja co 2 godziny to konieczność.
Czy „podkładowa” opalenizna z solarium chroni przed słońcem?
To jeden z najgroźniejszych mitów. Opalenizna z solarium to sygnał alarmowy Twojej skóry, że została uszkodzona. Nie tylko nie chroni przed słońcem, ale drastycznie zwiększa ryzyko nowotworu w przyszłości.
Jak często powinienem odwiedzać dermatologa?
Kontrolna wizyta z badaniem dermatoskopem powinna odbywać się raz w roku. Jeśli jednak zauważysz nową zmianę lub ewolucję starej – nie czekaj, zapisz się niezwłocznie.
Wyłącznie do celów informacyjnych. Aby uzyskać poradę medyczną lub diagnozę, skonsultuj się ze specjalistą.
Źródło: Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Rzeszowie
