Początek marca to w Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu czas szczególnej pamięci o dawnych mieszkańcach regionu. 2 marca przypada rocznica urodzin Jadwigi z Dzieduszyckich Czartoryskiej – kobiety, której życie stało się świadectwem głębokiej wiary i niezwykłego oddania rodzinie. Jej losy nierozerwalnie łączą dwa ważne punkty na mapie naszego regionu: Zarzecze oraz Pełkinie.
Jadwiga przyszła na świat 2 marca 1867 roku jako najmłodsza córka hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego i Alfonsyny z Miączyńskich. Wychowana w atmosferze lwowskiej inteligencji, od najmłodszych lat nasiąkała wartościami patriotycznymi i religijnymi, które stały się fundamentem jej późniejszych działań.
W wieku 21 lat Jadwiga poślubiła Witolda Czartoryskiego. Małżonkowie osiedli w pałacu w Pełkiniach koło Jarosławia. To właśnie to miejsce pod jej okiem stało się tętniącym życiem domem dla ich dwanaściorga dzieci. Mimo wysokiego statusu społecznego, Czartoryscy prowadzili życie skromne, w którym centralne miejsce zajmowała codzienna modlitwa. Z inicjatywy Jadwigi w pełkińskim pałacu powstała kaplica. Nie był to jednak tylko prywatny punkt modlitwy dla rodziny – hrabina zadbała o to, aby z miejsca tego mogli korzystać również okoliczni mieszkańcy, budując w ten sposób silne więzi z lokalną społecznością.
Wychowanie w duchu głębokiej wiary przyniosło konkretne owoce w kolejnym pokoleniu. Kilka spośród dzieci Jadwigi i Witolda wybrało drogę zakonną. Najbardziej znaną postacią w tym gronie jest Jan Franciszek Czartoryski, znany jako ojciec Michał. Ten dominikanin oddał życie za innych podczas Powstania Warszawskiego. W 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym, stawiając go za wzór niezłomności i poświęcenia.
Jadwiga Czartoryska zmarła 12 lipca 1941 roku w swoich ukochanych Pełkiniach. Jej ostatnie chwile były spójne z całym życiem – według przekazów rodzinnych tuż przed śmiercią wypowiedziała słowa: „Jak cudowne jest to świętych obcowanie”, będące publicznym wyznaniem ufności w Boga. Choć większość dorosłego życia spędziła w Pełkiniach, jej miejscem wiecznego spoczynku stało się Zarzecze. Ciało hrabiny złożono w krypcie rodowej Dzieduszyckich w kościele pw. św. Michała Archanioła. Przypominanie postaci takich jak Jadwiga Czartoryska pozwala nam lepiej zrozumieć historię rodów, które przez wieki budowały prestiż i kulturę naszego powiatu.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu. Opracowanie: Katarzyna Szarek
