ZARZECZE – Z okazji Dnia Edukacji Narodowej, Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu przypomniało postać Anastazji Dzieduszyckiej (1842–1890) – niezwykłej kobiety, która w XIX wieku odważnie walczyła o prawo dziewcząt do nauki i była jedną z pionierek nowoczesnej edukacji kobiet w Polsce. W zbiorach muzeum znajduje się bezcenna pamiątka związana z jej działalnością.
Anastazja Dzieduszycka, z domu Jełowicka, po zamążpójściu za hrabiego Izydora Dzieduszyckiego zamieszkała w Galicji. Była postacią wszechstronną: nauczycielką, pisarką, publicystką i działaczką oświatową. Jako jedna z pierwszych kobiet w Polsce otwarcie domagała się tworzenia szkół średnich i zawodowych dla dziewcząt oraz dopuszczenia kobiet do studiów uniwersyteckich.
Była głęboko przekonana, że „kobieta powinna utrzymywać się z własnej pracy”, co w tamtych czasach było poglądem niezwykle postępowym. Uczyła języka polskiego i pedagogiki w Żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Krakowie, a także pisała książki dla dzieci, w których w przystępny sposób tłumaczyła im nawet tak trudne pojęcia jak ekonomia czy polityka. Wierzyła, że nauczycielka ma być nie tylko przekazicielką wiedzy, ale przede wszystkim przewodniczką i inspiracją dla swoich uczennic.
„Listy nauczycielki” – bezcenna pamiątka w Zarzeczu
W zbiorach Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu znajduje się niezwykle cenna pamiątka po tej wybitnej postaci – oryginalne wydanie jej książki „Listy nauczycielki” z 1883 roku. Publikacja, przekazana w tym roku do muzeum w depozycie przez Związek Rodowy Dzieduszyckich, składa się z trzydziestu listów skierowanych do fikcyjnej, piętnastoletniej uczennicy.
W listach tych Anastazja Dzieduszycka w poruszający i szczery sposób opisuje codzienność, ideały i trudy pracy nauczycielki ludowej w XIX wieku. Z jej zapisków wyłania się obraz kobiety odważnej, mądrej i pełnej pasji, dla której nauczanie było prawdziwym powołaniem. Książka ta była ceniona i czytana we wszystkich trzech zaborach, stając się ważnym głosem w dyskusji o roli i edukacji kobiet.
Przypomnienie postaci Anastazji Dzieduszyckiej w Dniu Nauczyciela to piękny hołd dla wszystkich pedagogów i przypomnienie, że edukacja od zawsze miała moc zmieniania świata.


Źródło: Facebook / Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu













![Pamięć o bezimiennych i zapomnianych. Wolontariusze z Zespołu Szkół w Kańczudze uporządkowali groby na cmentarzu [ZDJĘCIA] Przełom października i listopada to na cmentarzach w całym powiecie przeworskim czas wzmożonego ruchu, porządkowania nagrobków i przygotowań do modlitewnej zadumy. Pośród tysięcy zadbanych pomników znajdują się jednak mogiły, o których czas lub brak bliskich sprawiły, że popadły w zapomnienie. Uczniowie z Kańczugi po raz kolejny udowodnili, że pamięć o zmarłych to wartość, którą warto pielęgnować bez względu na upływ lat. Lekcja empatii i szacunku na kańczuckiej nekropolii Coroczna akcja porządkowania opuszczonych miejsc spoczynku to w Zespole Szkół w Kańczudze stały punkt jesiennego kalendarza wolontariatu. Młodzi ludzie pod okiem opiekunów koła poświęcili swój wolny czas, by usunąć zalegające liście, chwasty i oczyścić nagrobki, przy których od dawna nikt nie zapalił światełka. Zakres działań podjętych przez młodzież: oczyszczenie zapomnianych i zaniedbanych nagrobków z mchu, zeschłych liści i gałęzi, uporządkowanie bezpośredniego otoczenia starych mogił ziemnych, zapalenie zniczy pamięci na grobach, których nikt już nie odwiedza, symboliczne odwiedzenie i rozświetlenie płomieniem zniczy nagrobków najmłodszych mieszkańców gminy, którzy odeszli zbyt wcześnie. Wolontariusze ze Szkolnego Koła Caritas wraz z opiekunami, jak co roku, zadbali o opuszczone i zapomniane groby na cmentarzu w Kańczudze. To piękny gest pamięci, szacunku i troski o tych, których nie ma już wśród nas. Wolontariusze zapalili również symboliczne znicze na mogiłach dzieci, dając wyraz pamięci o najmłodszych, którzy odeszli zbyt wcześnie – podsumowują koordynatorzy akcji z Zespołu Szkół w Kańczudze. Tego typu inicjatywy mają dla dorastającej młodzieży wymiar znacznie głębszy niż samo sprzątanie alejek cmentarnych. Uczą wrażliwości społecznej, empatii, szacunku dla przeszłości oraz uświadamiają, jak wielką rolę w lokalnej wspólnocie odgrywa bezinteresowna pomoc. Źródło informacji: Zespół Szkół w Kańczudze](https://mojprzeworsk.pl/wp-content/uploads/2026/10/864383093_1721316693171346_3965652687008455815_n-300x195.jpg)

