ZARZECZE. Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu wzbogaci się o niezwykły dokument, który jest świadectwem wizjonerskiego myślenia i naukowej pasji hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego. Dzięki wsparciu Starostwa Powiatowego w Jarosławiu, do placówki trafi reprint Statutu Ordynacji Poturzyckiej – mechanizmu, który na dekady zapewnił finansowanie i rozwój nauk przyrodniczych.
Włodzimierz Dzieduszycki, którego 200. rocznicę urodzin obchodzono 22 czerwca, był nie tylko arystokratą i miłośnikiem przyrody. Był przede wszystkim człowiekiem, który swoje życie i majątek poświęcił nauce. To on powołał do życia słynne Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie, ale jego największym dziełem było stworzenie Ordynacji Poturzyckiej.
Nie było to jedynie narzędzie do zachowania majątku rodowego. Dzieduszycki stworzył nowoczesną, jak na swoje czasy, instytucję, której celem było finansowanie badań naukowych, publikacji oraz bieżące utrzymanie i rozwój lwowskiego muzeum.
Muzeum otwarte dla wszystkich
Jego wizja była niezwykle postępowa. W statucie ordynacji hrabia zapisał m.in., że:
- muzeum ma być dostępne dla każdego zwiedzającego przez kilka dni w tygodniu,
- jego kierownikiem zawsze musi być „mąż naukowo wykształcony”,
- na utrzymanie i rozwój placówki przeznacza się rocznie ogromną wówczas kwotę 12 000 złotych reńskich.
Zasługi hrabiego docenił Uniwersytet Lwowski, nadając mu w 1894 roku tytuł doktora honoris causa.
Oryginał statutu znajduje się dziś w Państwowym Muzeum Przyrodniczym we Lwowie. Jednak dzięki inicjatywie, której uroczyste przekazanie miało miejsce podczas czerwcowych obchodów, reprint tego niezwykłego dokumentu będzie można już wkrótce oglądać w Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu.
Przypominamy, że Sejmik Województwa Podkarpackiego ogłosił rok 2025 Rokiem Włodzimierza Dzieduszyckiego. To doskonała okazja, by bliżej poznać historię tego wybitnego człowieka, który poświęcił życie nauce i dobru wspólnemu.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu (Facebook) / Oprac. i fot. K. Szarek
