W 82. rocznicę męczeńskiej śmierci rodziny Ulmów z Markowej, na cmentarzu ofiar hitleryzmu w Jagielle-Niechciałkach (gmina Tryńcza) odbyły się uroczyste obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Przed pomnikiem upamiętniającym ofiary zbrodni złożono kwiaty i zapalono znicze.
24 marca to data szczególna w polskim kalendarzu pamięci. To właśnie tego dnia w 1944 roku niemieccy żandarmi rozstrzelali Józefa i Wiktorię Ulmów, ich siedmioro dzieci oraz ukrywanych przez nich Żydów. Uroczystości w Jagielle, miejscowości nierozerwalnie związanej z tą historią, zgromadziły przedstawicieli władz wojewódzkich, samorządowych, IPN oraz hierarchów kilku wyznań. Ważnym i niezwykle wymownym punktem uroczystości była wspólna, ekumeniczna modlitwa za ofiary oraz ich wybawców. Przewodniczyli jej:
- JE Ksiądz Arcybiskup Adam Szal – Metropolita Przemyski,
- Ks. Abp dr Eugeniusz Popowicz – Metropolita Przemysko-Warszawski Kościoła Greckokatolickiego,
- ks. płk Jerzy Mokrauz – Prawosławny Duchowny,
- ks. Łukasz Jastrzębski.
W modlitwie uczestniczyli także: ks. dziekan Tadeusz Gramatyka, ks. Witold Burda, ks. Bogusław Kamiński (proboszcz z Gniewczyny Łańcuckiej) oraz ks. Marek Dec (proboszcz z Jagiełły). W imieniu samorządu województwa hołd bohaterom oddał Marszałek Władysław Ortyl wraz z Sekretarz Województwa Katarzyną Sołek. Gminę Tryńcza reprezentowali: Wójt Ryszard Jędruch, Przewodniczący Rady Gminy Janusz Niźnik oraz Wiceprzewodniczący Stanisław Kogut. Obecni byli również radni gminy: Tadeusz Korpeta, Alicja Telega i Halina Swatek oraz Sołtys wsi Jagiełła Grzegorz Drzystek.
W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele kluczowych instytucji:
- IPN: Wiesława Misior (Dyrektor Generalna Centralnego IPN) oraz dr Sebastian Pilarski (Dyrektor biura badań historycznych IPN).
- Muzeum im. Rodziny Ulmów w Markowej: Artur Dobrucki oraz Wojciech Baliński.
- Powiat Łańcucki: Sekretarz Powiatu Robert Kochman oraz przedstawiciele Gminy Markowa: Teresa Szpytma i Mariusz Kluz.
Wyjątkowo ważna była obecność pocztów sztandarowych oraz uczniów lokalnych szkół pod opieką dyrektorów: Andrzeja Ruchały (SP Jagiełła) oraz Jadwigi Gwóźdź (SP Gniewczyna Łańcucka). To właśnie młode pokolenie ma nieść dalej świadectwo o tym, że w czasach największej próby, mieszkańcy tych ziem potrafili stanąć po stronie dobra, ryzykując życie własne i swoich rodzin.
Uroczystość w Jagielle-Niechciałkach była nie tylko przypomnieniem tragicznych wydarzeń sprzed 82 lat, ale przede wszystkim wyrazem najwyższego szacunku dla odwagi, solidarności i niezłomnego człowieczeństwa Polaków ratujących Żydów.
Źródło: Gmina Tryńcza
