Zima to dla zwierząt czas wielkiej próby. Jak jednak przypominają Lasy Państwowe w swoich materiałach edukacyjnych, nasi leśni sąsiedzi wypracowali niezwykłe i często zaskakujące strategie przetrwania mrozów. Okazuje się, że sen zimowy ma różne formy, a niektóre zwierzęta w ogóle się w niego nie zapadają. Zimowe przetrwanie to nie tylko hibernacja, czyli głęboki sen, podczas którego temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia. Wyróżniamy też:
- Płytki sen zimowy: temperatura ciała spada nieznacznie lub wcale.
- Torpor: to chwilowe odrętwienie trwające do kilku dni, podczas którego temperatura ciała spada o kilka-kilkanaście stopni.
W naszych lasach i na polach żyje wielu mistrzów tej sztuki. Oto kilku z nich:
- Niedźwiedź: Jego sen jest płytki. Jak się okazuje, u niedźwiedzi wygląda on zupełnie inaczej niż u innych zwierząt. To właśnie w czasie zimowania w gawrze na świat przychodzą małe niedźwiadki – jeden, dwa, a czasem nawet trzy.
- Żółw błotny: To absolutny mistrz przetrwania pod wodą. Potrafi spędzić aż pięć miesięcy zagrzebany w mule na dnie zbiornika wodnego.
- Borsuk: Zasypia wraz z pierwszymi przymrozkami, ale co jakiś czas wybudza się, by się napić lub coś zjeść. Ciekawostką jest, że zdarza się, iż na czas zimy do jego nory wprowadzają się lisy.
- Żmija i inne gady: To fani „współdzielenia lokum”. W jednej norze, na głębokości od 50 cm do 2 metrów, potrafią zimować wspólnie z innymi gadami, takimi jak jaszczurki i zaskrońce.
- Ropucha szara i inne płazy: Zagrzebują się głęboko w mule w pobliżu zbiorników wodnych. Budzą się dopiero, gdy średnia dzienna temperatura wzrośnie do około 5°C.
- Motyle: Zimują w różnych postaciach – jako jaja, larwy, poczwarki lub dorosłe owady. Niektóre, jak rusałka pawik, często goszczą w naszych piwnicach i na strychach.
Zmiana garderoby zamiast snu
Są jednak zwierzęta, które w ogóle nie zapadają w zimowy sen i pozostają aktywne przez cały rok. Aby przetrwać, stosują doskonały kamuflaż.
Łasica i gronostaj (…) zmieniają futro na białe, by stać się niewidocznymi na śniegu. Łasice stają się całe białe, a gronostajom pozostaje charakterystyczny, czarny koniuszek ogona.
Te fascynujące ciekawostki pokazują, jak niezwykły i różnorodny jest świat przyrody, który nas otacza.
Źródło: Opracowanie Lasy Państwowe / Projekt graficzny: Polska Grupa Infograficzna
