Niewielkie, pękate wyrośla przypominające miniaturowe beczułki na liściach buków to nie choroba drzew, lecz naturalne schronienia owada o nazwie garnusznica bukowa (Mikiola fagi). Leśnicy z Nadleśnictwa Kańczuga zachęcają do uważnego przyglądania się koronom drzew podczas spacerów, gdyż wewnątrz każdego takiego galasa kryje się pojedyncza larwa tego gatunku.
Specyficzne, twarde wyrośla na górnej stronie liści buka są odpowiedzią tkanki roślinnej na podrażnienie spowodowane przez larwę garnusznicy bukowej. Owad prowokuje liść do rozrostu, w wyniku czego wokół niego tworzy się pękata, zamknięta komora.
„Wewnątrz każdego takiego galasa mieszka jedna larwa tego owada, a tworzenie dla niej bezpiecznego schronienia powoduje powstanie charakterystycznych wyrośli. To prawdziwy naturalny 'domek’ chroniący ją przed światem zewnętrznym” – tłumaczą leśnicy z Nadleśnictwa Kańczuga.
Wyrośla te, nazywane w entomologii galasami, zapewniają rozwijającej się larwie doskonałą ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz drapieżnikami. Z czasem, w miarę dojrzewania, zmieniasz się ich kolorystyka – od zielonkawej po wyraźnie czerwoną lub brunatną. Jesienią galasy opadają na ściółkę wraz z liśćmi, gdzie larwy bezpiecznie zimują, by wiosną przeobrazić się w dorosłe owady.
Garnusznica bukowa (Mikiola fagi)
- Gatunek: Muchówka z rodziny pryszczarkowatych.
- Główny żywiciel: Buk zwyczajny (Fagus sylvatica).
- Wpływ na drzewo: Choć wyrośla wyglądają dość osobliwie, w większości przypadków nie zagrażają zdrowiu ani stabilności dorosłego drzewa.
Podczas letnich spacerów po kompleksach leśnych w okolicach Kańczugi warto przyjrzeć się z bliska strukturze bukowych liści – to prosty sposób na zapoznanie najmłodszych z fascynującymi mikro-zjawiskami zachodzącymi w lokalnym ekosystemie.
Źródło: Nadleśnictwo Kańczuga
Zdjęcia: D. Jadwisieńczak-Chmura
