W piątek, 24 kwietnia 2026 roku, Miejska Biblioteka Publiczna w Przeworsku stała się miejscem niezwykłej podróży w czasie. Czytelnicy oraz pasjonaci historii regionu spotkali się z Rafałem Gilem, autorem poruszającej publikacji „Kiedy wojna wróciła nad San. Bitwa o Jarosław 1915”. To była lekcja historii, która skupiła się nie tylko na militarnych aspektach walk, ale przede wszystkim na losach zwykłych ludzi uwikłanych w wielki konflikt.
Wydarzenie przyciągnęło liczne grono mieszkańców powiatu przeworskiego, którzy chcieli zgłębić wiedzę o wydarzeniach sprzed ponad stu lat, które trwale zmieniły krajobraz naszej „małej ojczyzny”. Spotkanie w sali warsztatowej biblioteki przebiegało w kameralnej i pełnej refleksji atmosferze.
Podczas spotkania Rafał Gil szczegółowo opowiedział o żmudnym procesie zbierania materiałów do swojej książki. Autor podkreślił, że inspiracją do spisania losów bitwy o Jarosław były nie tylko oficjalne materiały archiwalne, ale przede wszystkim relacje świadków i ich rodzin. Według pisarza, to właśnie te osobiste świadectwa stanowią najcenniejszy zapis przeszłości, który często umyka wielkim opracowaniom historycznym.
— Pamięć historyczna o naszym regionie to nasz wspólny skarb. Dokumentowanie tych historii jest niezbędne, by kolejne pokolenia rozumiały, na jakich fundamentach budowana była nasza tożsamość — zaznaczył podczas spotkania Rafał Gil.
Szczególnie poruszające dla słuchaczy były fragmenty dotyczące codziennego życia mieszkańców nad Sanem w czasie działań wojennych 1915 roku. Autor przybliżył lęki, trudne wybory i osobiste dramaty, które stały się udziałem ówczesnych mieszkańców Przeworska, Jarosławia i okolicznych wsi. Dyskusja pokazała, że wojenna trauma odcisnęła piętno na wielu rodzinach, a pamięć o tamtych wydarzeniach jest wciąż przekazywana w domach z pokolenia na pokolenie.
Wieczór w bibliotece nie ograniczył się jedynie do wystąpienia autora. Goście aktywnie włączyli się w rozmowę, zadając liczne pytania o warsztat historyka oraz konkretne epizody bitwy. Wielu uczestników dzieliło się własnymi refleksjami i rodzinnymi pamiątkami, co zamieniło promocję książki w żywy dialog o historii lokalnej społeczności.
Spotkanie z Rafałem Gilem było kolejną ważną inicjatywą Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Juliana Przybosia, promującą badaczy dziejów Podkarpacia. Książka „Kiedy wojna wróciła nad San” jest już dostępna dla czytelników, stanowiąc cenne uzupełnienie regionalnych zbiorów przeworskiej książnicy.
Źródło: Miejska Biblioteka Publiczna w Przeworsku
