W ostatnim dniu roku, Muzeum w Przeworsku przypomina niezwykłą historię, która łączy Pałac Lubomirskich z wielką postacią polskiej nauki i literatury. Chodzi o „Bajkę o Starym i Nowym Roku”, napisaną przez Józefa Wincentego Łańcuckiego i zadedykowaną księciu Henrykowi Lubomirskiemu, który był inspiratorem jej wydania.
Józef Łańcucki (1756-1841) był postacią wybitną – pijarem, doktorem teologii, rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i słynnym kaznodzieją. W 1832 roku opublikował on zbiór 45 swoich bajek, które zadedykował właśnie księciu Henrykowi Lubomirskiemu – dziedzicznemu kuratorowi Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Jak pisał sam Łańcucki w wierszowanej dedykacji, to właśnie książę ośmielił go do wydania swoich dzieł:
Tak Mości Książę! Tyś to mnie ośmielił,Abym te Bajki w świat puścił uczony…
Bajka na Nowy Rok
Jedną z bajek, idealnie pasującą do dzisiejszego dnia, jest „Stary i Nowy Rok” – dialog między odchodzącym a nadchodzącym rokiem. Nowy Rok, pełen pychy, zapowiada wielkie zmiany:
Rząd świata, od mej zależeć ma głowy.(…) Bogacza, żebrakiem zrobię,Żebraków, zrównam z Panami,Służalca, wstęgą ozdobię,Lichwiarzy, złożę między bankrutami.
Stary Rok, słuchając tych dumnych zapowiedzi, udziela mu na koniec mądrej, ponadczasowej rady:
Obyś tę wielkość z dobrem Ludzi zgodził!Niechby Czas przyszły, Rządy twe ztąd cenił,Co było złego, żeś ty to odmienił.
Ta piękna literacka pamiątka, łącząca Przeworsk z Krakowem i Lwowem, jest dowodem na to, jak ważną rolę w rozwoju polskiej kultury odgrywał dwór Lubomirskich.
Źródło: Facebook / Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy, Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa
