W 195. rocznicę wybuchu Powstania Listopadowego, Muzeum w Przeworsku zaprasza do spojrzenia na dwa niezwykłe portrety, które zdobią pałacowe salony. Choć namalowane w różnych okresach, przedstawiają postacie, których losy nierozerwalnie splotły się z tym wielkim, narodowym zrywem – hrabiego Władysława Alojzego Rozwadowskiego i Amelię ze Skrzyńskich Skrzynecką.
Hrabia Władysław Alojzy Rozwadowski (1811–1876)
Jego portret zdobi salę balową Pałacu Lubomirskich. Po wybuchu powstania, jako młody człowiek, wstąpił do szwadronu Złotej Chorągwi, a następnie służył w 5. pułku ułanów. Za swoją odwagę w 1831 roku został odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari. Pełnił niezwykle ważną funkcję adiutanta naczelnego wodza, generała Jana Skrzyneckiego. Po upadku powstania i Wiośnie Ludów, zajął się prowadzeniem swojego majątku, gdzie założył znaną w całej Europie stadninę koni, którą często odwiedzał i uwieczniał na swoich obrazach Juliusz Kossak.
Amelia ze Skrzyńskich Skrzynecka (1799–1876)
W salonie mniejszym (różowym) wisi z kolei portret żony wodza naczelnego powstania, generała Jana Skrzyneckiego. Obraz przedstawia ją jako zaledwie 16-letnią dziewczynę, choć za mąż wyszła w wieku 31 lat. Amelia, zwana „panią na Krasnem”, wniosła mężowi w posagu podrzeszowskie wsie Krasne i Malawę. Jej postać zapisała się w historii polskiej kultury w sposób szczególny.
Amelia Skrzynecka, a następnie jej córki Jadwiga i Zofia, prowadziły na emigracji w Brukseli, a następnie w Krakowie i Krasnem – salony, który odwiedzali ówcześni romantycy, m.in. (…) sam Cyprian Norwid.
Rysunki naszkicowane przez Norwida w albumie córki generałowej zachowały się do dziś w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej.
Jak informuje muzeum, oba obrazy, namalowane przez nieznanych artystów, zostały zakupione do zbiorów w połowie lat 80. XX wieku. Dziś, w rocznicę wielkiego zrywu niepodległościowego, przypominają o ludziach, których losy, choć odległe, są częścią naszej wspólnej, narodowej historii.
Źródło: Facebook / Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy
