Czerwiec 2026 roku będzie ważną datą dla osób pielęgnujących pamięć o rodzinie Dzieduszyckich z Zarzecza. W Krakowie odbędzie się beatyfikacja ks. Włodzimierza Szembeka, wnuka wybitnego przyrodnika Włodzimierza Dzieduszyckiego. Ten potomek arystokratycznego rodu, który porzucił wygody dla służby Bogu, zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz, dobrowolnie oddając życie za innego więźnia.
Oficjalne zatwierdzenie dekretu o męczeństwie ks. Szembeka oraz ośmiu innych polskich salezjanów nastąpiło 24 października 2025 roku przez papieża Leona XIV. Uroczystość, która wyniesie ich na ołtarze, zaplanowano na 6 czerwca 2026 roku. Historia Włodzimierza Szembeka to rzadki przykład powołania, które dojrzało w pełni dopiero w wieku dojrzałym.
Włodzimierz Szembek urodził się 22 kwietnia 1883 roku w Porębie Żegoty. Był synem Zygmunta Szembeka i Klementyny z Dzieduszyckich. Zanim przywdział zakonny habit, przez dwadzieścia lat rzetelnie zarządzał rodzinnym majątkiem, wykorzystując wiedzę zdobytą na studiach rolniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1928 roku, mając 45 lat, podjął decyzję, która zszokowała jego otoczenie – wstąpił do nowicjatu salezjanów w Oświęcimiu. Swoją drogę argumentował krótko: chciał poprzez ubóstwo i posłuszeństwo „szybciej zostać świętym”. Święcenia kapłańskie przyjął w 1934 roku.
Wojenna historia ks. Szembeka to świadectwo najwyższej odwagi. W lipcu 1942 roku, podczas najazdu gestapo na dom salezjański w Skawie, kapłan wystąpił przed esesmanów, oferując siebie jako zakładnika w zamian za 72-letniego przełożonego, ks. Walentego Kozaka. Po brutalnym śledztwie w Nowym Targu i Zakopanem, 19 sierpnia 1942 roku trafił do KL Auschwitz, gdzie otrzymał numer 60019. Niemcy przydzielili go do katorżniczej pracy – musiał ciągnąć wielki kamienny walec, którym wyrównywano plac apelowy. Mimo bicia i nieludzkiego wysiłku, ks. Szembek do końca uczył współwięźniów przebaczania oprawcom. Zmarł z wycieńczenia 7 września 1942 roku.
Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu przypomina tę postać, publikując archiwalne zdjęcie z lwowskiego pałacu, na którym młody Włodzimierz rozmawia ze swoją ciotką Anną. To symboliczna pamiątka świata, który kandydat na ołtarze świadomie zostawił, by odpowiedzieć na wezwanie do służby. Wraz z ks. Szembekiem, 6 czerwca w Krakowie, błogosławionymi zostanie ogłoszonych ośmiu innych salezjańskich wychowawców: ks. Jan Świerc, ks. Ignacy Antonowicz, ks. Ignacy Dobiasz, ks. Franciszek Harazim, ks. Franciszek Miśka, ks. Ludwik Mroczek, ks. Kazimierz Wojciechowski oraz ks. Karol Golda.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu. Fot. Archiwum rodzinne Mycielskich / Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie.
