Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu zaprasza na niezwykłą, detektywistyczną przygodę w czasie. Wszystko za sprawą jednej, ponad stuletniej pocztówki, która odkrywa przed nami fascynującą historię o ludziach, miejscach i relacjach z przeszłości. Widokówka przedstawia pałac Dzieduszyckich w zimowej aurze i została wysłana w 1908 roku.
Co zdradza stempel i znaczek?
Jak informuje muzeum, analiza odwrotu pocztówki pozwala precyzyjnie określić czas i miejsce jej nadania. Wyraźny stempel „Zarzecze bei Jaroslau, 30/6 08” wskazuje na 30 czerwca 1908 roku. Datę tę potwierdza również austriacki znaczek o nominale 5 hellerów z wizerunkiem cesarza Franciszka Józefa I, pochodzący z jubileuszowej serii emitowanej właśnie od tego roku.
Kto pisał z Zarzecza i do kogo?
Nadawczynią widokówki była Jadwiga Łozińska, żona Władysława Łozińskiego – wybitnego powieściopisarza, historyka i jednej z kluczowych postaci życia intelektualnego ówczesnego Lwowa. Podpisała się pieszczotliwie jako „Jadźka Łoz.”. Adresatką była z kolei panna O. Layer z miejscowości Glomnitz bei Troppau (dzisiejsze okolice Głubczyc).
Jadwiga Łozińska najprawdopodobniej gościła w majątku Dzieduszyckich, z którymi jej mąż utrzymywał bliskie kontakty. Z treści listu dowiadujemy się jednak, że jej pobyt został nagle skrócony.
A więc jesteśmy już na wsi! Lekarz zabronił mi siedzieć aż do końca roku szkolnego, ponieważ mam anemię, dlatego wyjeżdżamy wcześniej.
W dalszej części listu dziękuje za przeprosiny, że przyjaciółka do niej nie pisała i obiecuje, że sama napisze po powrocie ze Lwowa, dokąd wybiera się na kilka dni.
Sienkiewicz i słowo „pocztówka”
Muzeum przypomina również ciekawostkę językową. Samo słowo „pocztówka”, jako polski odpowiednik francuskiego carte postale, zawdzięczamy Henrykowi Sienkiewiczowi, który zgłosił je na konkurs w 1900 roku.
Ta jedna, niepozorna kartka jest więc nie tylko piękną pamiątką, ale także fascynującym źródłem wiedzy o życiu towarzyskim, podróżach, a nawet problemach zdrowotnych elity intelektualnej Galicji sprzed ponad wieku.
Źródło: Facebook / Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu
