ZARZECZE/PANTALOWICE – Jeden krótki, odręczny wpis na karcie tytułowej XIX-wiecznego dzieła odkrywa poruszającą historię o patriotyzmie, represjach i ludzkiej solidarności. Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu podzieliło się niezwykłym świadectwem, które rzuca nowe światło na postać hrabiny Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej i jej związki z lokalnym duchownym, ks. Jakubem Franciszkiem Kluczyckim.
„Biedy zmuszony szukałem u niej przytułku…”
Sercem tej opowieści jest odnaleziony wpis księdza Kluczyckiego, który umieścił on na egzemplarzu dzieła hrabiny pt. „Zbiór rysunków wyobrażających celniejsze budynki wsi Zarzecza w Galicyi…”, otrzymanym od niej w prezencie. Notatka brzmi:
„Ze szczególniejszych względów dostałem to dzieło w darze od autorki jego, hrabiny Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej r. 1846. Biedy zmuszony zostałem szukać u niej przytułku po wypuszczeniu mnie ówcześnie z więzienia politycznego. Ks. Kluczycki”
Te kilka słów, zapisanych starannym pismem, to niezwykle cenne świadectwo historyczne. Odsłaniają one nie tylko dramatyczne losy samego duchownego, ale także ukazują nieznane oblicze hrabiny Morskiej – jako osoby, która w czasach zaborów nie bała się udzielić pomocy i schronienia polskiemu patriocie.
Kim był ksiądz-patriota z Pantalowic?
Ks. Jakub Franciszek Kluczycki (1807–1874) był postacią niezwykłą. Pełnił funkcję proboszcza w Pantalowicach koło Przeworska, ale jego działalność wykraczała daleko poza posługę duszpasterską. Był historykiem, publicystą i gorącym orędownikiem sprawy narodowej. Założył pierwsze szkoły w Pantalowicach i Rączynie, wspierał ludność wiejską i aktywnie angażował się w ruch niepodległościowy.
W 1846 roku, w okresie brutalnych represji po nieudanych próbach powstańczych w Galicji, za swoją patriotyczną postawę został aresztowany przez władze austriackie. To właśnie po zwolnieniu z więzienia, pozbawiony środków do życia, znalazł bezpieczny azyl w domu hrabiny Magdaleny Morskiej w Zarzeczu.
To odkrycie pokazuje, jak głęboko historia lokalnych społeczności splatała się z wielkimi wydarzeniami narodowymi i jak ważne były postawy pojedynczych osób, które w trudnych czasach potrafiły zachować się przyzwoicie. Grób ks. Kluczyckiego do dziś znajduje się na cmentarzu parafialnym w Pantalowicach.
Źródło: Facebook / Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu
