Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Przeworsku przypomina o zagrożeniach związanych z Wirusowym Zapaleniem Wątroby typu A (WZW A), potocznie zwanym „żółtaczką pokarmową” lub „chorobą brudnych rąk”. Choć choroba ta jest często kojarzona z krajami o niższym standardzie sanitarnym, ryzyko zakażenia istnieje wszędzie, a kluczem do bezpieczeństwa jest przestrzeganie podstawowych zasad higieny.
WZW A to ostra choroba zakaźna, wywoływana przez wirus HAV, która może mieć szczególnie ciężki przebieg u osób dorosłych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała wirusowe zapalenia wątroby za jedno z największych zagrożeń epidemiologicznych XXI wieku.
Jak dochodzi do zakażenia?
Wirus przenosi się głównie drogą fekalno-oralną. W praktyce oznacza to, że wirus dostaje się do organizmu przez usta, najczęściej przeniesiony na brudnych rękach. Sanepid wskazuje na kilka głównych dróg zakażenia:
- Bezpośredni kontakt z zakażonym człowiekiem (np. poprzez podanie ręki, a następnie dotykanie ust bez umycia dłoni).
- Spożycie skażonej żywności, takiej jak niemyte owoce i warzywa.
- Picie skażonej wody, również w postaci kostek lodu.
- Spożywanie surowych owoców morza, zwłaszcza skorupiaków i ostryg.
- Nieprzestrzeganie zasad higieny w miejscach publicznych, szczególnie po wyjściu z toalety.
Jakie są objawy?
Choroba często zaczyna się niewinnie, objawami grypopodobnymi. W późniejszej fazie pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak odbijanie, zgaga, nudności czy wzdęcia. Najbardziej charakterystycznym objawem jest żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i białek oczu, któremu towarzyszy ciemne zabarwienie moczu. U dorosłych choroba często ma nagły i ciężki przebieg, wymagający hospitalizacji. Co ciekawe, u ponad 90% dzieci zakażenie przebiega bezobjawowo lub bardzo łagodnie. Wirus typu A nie wywołuje przewlekłego zapalenia wątroby, jednak u ok. 15% pacjentów objawy mogą nawracać nawet przez 6-9 miesięcy.
Jak skutecznie się chronić? Proste zasady, które ratują zdrowie
Profilaktyka WZW A jest prosta i opiera się na kilku kluczowych zasadach:
- Częste i dokładne mycie rąk wodą z mydłem, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem i po powrocie do domu.
- Picie wody wyłącznie ze znanych i bezpiecznych źródeł, a w razie wątpliwości – wody butelkowanej lub przegotowanej.
- Przestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywania posiłków, w tym dokładne mycie owoców i warzyw.
- Wykonanie szczepienia ochronnego, które jest najskuteczniejszą formą ochrony.
Dla kogo szczepienie jest szczególnie zalecane?
Szczepienie przeciw WZW A jest szczepieniem zalecanym i zapewnia długotrwałą, praktycznie dożywotnią odporność już po przyjęciu dwóch dawek. Szczególnie powinny je rozważyć:
- Osoby wyjeżdżające do krajów o wysokim ryzyku zachorowania (m.in. Bułgaria, Egipt, Tunezja, kraje basenu Morza Śródziemnego i Afryki).
- Pracownicy służby zdrowia, żłobków, przedszkoli, wojska oraz osoby zatrudnione przy produkcji i dystrybucji żywności.
- Pracownicy oczyszczalni ścieków i obsługi kanalizacji.
- Pacjenci z przewlekłymi chorobami wątroby.
Pamiętajmy, że proste nawyki, takie jak regularne i dokładne mycie rąk, są najskuteczniejszą bronią w walce z wieloma chorobami zakaźnymi.
źródło: Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Przeworsku
