W Miejskim Ośrodku Kultury w Przeworsku odbył się w czwartek, 29 października 2026 roku, monodram „Szajna – 18 znaczy życie” w wykonaniu Damiana Janusza, inspirowany dramatycznymi losami wybitnego artysty i więźnia Auschwitz, Józefa Szajny. Poranny pokaz zgromadził młodzież ze szkół średnich z całego powiatu przeworskiego, a o godzinie 15:30 zaplanowano bezpłatną, popołudniową odsłonę dla wszystkich mieszkańców.
Czwartek w przeworskim MOK-u upływa pod znakiem teatru faktu i głębokiej refleksji historycznej. Spektakl oparty na biografii Józefa Szajny to bezkompromisowa opowieść o walce o zachowanie człowieczeństwa w nieludzkich warunkach niemieckiego obozu koncentracyjnego, która stała się dla lokalnej młodzieży przejmującą lekcją pamięci.
Więzień numer 18729: historia, która nie pozwala zapomnieć
Postać Józefa Szajny – pochodzącego z Podkarpacia światowej sławy scenografa, reżysera i reformatora sztuki teatralnej – została w spektaklu ukazana przez pryzmat jego osobistej traumy obozowej. Oznaczony w Auschwitz numerem 18729 artysta przez całe powojenne życie przekuwał bolesne wspomnienia w unikalny język sceniczny.
Główne motywy i walory prezentowanego monodramu:
- oszczędna, surowa forma sceniczna potęgująca intymny kontakt widza z aktorem,
- konfrontacja z tematem utraty wolności, godności i poczucia bezpieczeństwa w obliczu wojny,
- sugestywne obrazy i scenografia autorstwa Agnieszki Wajdy, które budują duszną, obozową atmosferę,
- uniwersalne przesłanie o niezwykłej sile przetrwania i wartości każdego ludzkiego istnienia.
To ważne spotkanie z historią, ale również z samym sobą. Przypomina, że za każdą opowieścią o wojnie kryje się konkretny człowiek – jego marzenia, emocje, cierpienie i pragnienie życia. Pokazuje również, jak ważne jest zachowanie pamięci o przeszłości i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom – podkreślają organizatorzy z Miejskiego Ośrodka Kultury w Przeworsku.
Twórcy przedstawienia:
- tekst, reżyseria i wykonanie aktorskie: Damian Janusz,
- kostiumy i scenografia: Agnieszka Wajda.
Wydarzenie stanowi rzadką okazję do obcowania z teatrem zaangażowanym społecznie i historycznie, który w bezpośredni sposób łączy lokalną tożsamość z uniwersalnymi pytaniami o granice ludzkiej wytrzymałości.
Źródło: Miejski Ośrodek Kultury w Przeworsku
