Do zbiorów biblioteki Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu (oddziału Muzeum w Przeworsku) trafiła cenna publikacja autorstwa Witolda Pruskiego zatytułowana „Dwa wieki polskiej hodowli koni arabskich (1778–1978) i jej sukcesy na świecie”. Przesyłkę z tą wyjątkową monografią placówka otrzymała w piątek, 2 października 2026 roku, jako dar od pana Stanisława. Dzieło szczegółowo dokumentuje rolę Juliusza Dzieduszyckiego oraz majątków w Zarzeczu i Pełkiniach w tworzeniu fundamentów polskiej potęgi w hodowli koni czystej krwi arabskiej.
Książka stanowi rzadki i poszukiwany przez historyków materiał źródłowy, który w bezpośredni sposób wiąże się z dziejami ziemi przeworskiej oraz spuścizną rodów arystokratycznych dawnej Galicji.
Śladami Juliusza Dzieduszyckiego i zarzeckich stadnin
Monografia Witolda Pruskiego to kompendium wiedzy o dwustuletniej tradycji hodowlanej w Polsce. Juliusz Dzieduszycki zapisał się w historii światowej hipologii m.in. brawurową wyprawą na Bliski Wschód w połowie XIX wieku, skąd sprowadził na ziemie polskie klacze założycielki, z których wywodzą się najcenniejsze współczesne linie polskiego araba (m.in. Gazella, Mlecha i Sahara).
Dla zarzeckiego muzeum publikacja ma szczególne znaczenie z kilku powodów:
- szczegółowo opisuje działalność Juliusza Dzieduszyckiego w Jarczowcach,
- dokumentuje tradycje hodowlane w Zarzeczu i pobliskich Pełkiniach (gniazdo rodziny Czartoryskich),
- analizuje wkład lokalnych dóbr w międzynarodowy sukces polskiej hodowli koni arabskich,
- zasila księgozbiór muzealny jako bezpośrednie źródło badawcze dla historyków i regionalistów.
Muzealnicy nie kryją wdzięczności wobec darczyńcy za przekazanie tak ważnej pozycji:
Publikacja wzbogaci zbiory naszej biblioteki muzealnej i będzie cennym źródłem wiedzy dla wszystkich zainteresowanych historią rodu Dzieduszyckich oraz tradycją hodowli koni arabskich. Serdecznie dziękujemy Panu Stanisławowi za ten piękny gest, życzliwość i pamięć o naszym Muzeum – przekazuje zespół Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu.
Księgozbiór biblioteki w pałacu w Zarzeczu systematycznie powiększa się o archiwalia, albumy oraz opracowania naukowe, pozwalając odwiedzającym i badaczom odkrywać powiązania dawnych właścicieli majątku z historią kultury, sztuki i gospodarki w skali całego kontynentu.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu
