W zbiorach Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu znajduje się jedno z najcenniejszych wydawnictw związanych z historią tej miejscowości – bogato zdobiony album przedstawiający autorską wizję tutejszego założenia pałacowo-parkowego. Publikacja nosząca długi, niezwykle szczegółowy tytuł „Zbiór rysunków wyobrażających celniejsze budynki wsi Zarzecza w Galicyi w obwodzie Przemyskim leżącej…” to unikatowe dzieło Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej. Książka w tłoczonej skórzanej oprawie stanowi nie tylko historyczną dokumentację, ale przede wszystkim dowód na to, jak nowatorsko planowano tutejsze rezydencje.
Holenderskie i angielskie wzorce w Galicji
Magdalena Morska zawarła w tym wyjątkowym dziele swoją spójną koncepcję harmonijnego łączenia architektury z otaczającą ją przyrodą. Hrabina szczegółowo opisała w nim zasady budownictwa wiejskiego, inspirując się modnymi wówczas stylami angielskim oraz holenderskim.
W swojej publikacji Morska wyjaśniła, w jaki sposób kolekcjonowane przez nią drzewa i krzewy miały współtworzyć przestrzenną kompozycję z kluczowymi elementami posiadłości:
- klasycystycznym pałacem,
- parkową oranżerią,
- ogrodami oraz pozostałymi budynkami wiejskimi.
Wszystko to miało tworzyć jedną, niezwykle spójną i romantyczną całość, podnoszącą estetykę wiejskiego siedliska.
Twórcy rysunków i koncepcji
Choć autorką wszystkich tekstów oraz całej spójnej koncepcji urbanistyczno-ogrodowej była Magdalena Morska, to do stworzenia warstwy wizualnej albumu zaangażowani zostali inni twórcy. Precyzyjne rysunki, które znalazły się w publikacji, wykonali:
- Józef Tabaczyński,
- Franciszek Blascheck,
- Antoni Toepplar.
To niezwykłe dzieło jest nie tylko cennym dokumentem przedstawiającym XIX-wieczne Zarzecze, ale również trwałym świadectwem ogromnej wiedzy jego twórczyni w zakresie architektury, krajobrazu i sztuki projektowania ogrodów.
Muzeum w Zarzeczu gorąco zachęca do osobistych odwiedzin, podczas których można odkrywać lokalną historię zapisaną nie tylko w murach zabytkowego pałacu, ale także na kartach jego niezwykłych, dawnych wydawnictw.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu Źródło zdjęcia: polona.pl
