Domowa kuchnia to miejsce, w którym najczęściej dochodzi do nagłego zaprószenia ognia, zwłaszcza podczas przygotowywania posiłków na głębokim tłuszczu. Państwowa Straż Pożarna w ramach ogólnopolskiego programu „Prewencja Społeczna PSP” opublikowała oficjalną instrukcję postępowania w przypadku zapalenia się oleju spożywczego. Złe nawyki, takie jak próba stłumienia płomieni wodą, mogą doprowadzić do eksplozji i tragedii. Strażacy tłumaczą krok po kroku, jak bezpiecznie opanować sytuację za pomocą gaśnicy.
Gdy na patelni lub w frytkownicy dojdzie do samozapłonu tłuszczu, kluczowe są sekundy oraz zachowanie zimnej krwi. Strażacy z Państwowej Straży Pożarnej opracowali prosty algorytm 5 kroków, który minimalizuje ryzyko poparzenia i pozwala sprawnie zdusić pożar w zarodku:
- Oceń rodzaj pożaru – upewnij się, z jakim źródłem ognia masz do czynienia. Pożary tłuszczów jadalnych klasyfikowane są jako grupa F.
- Jeśli to możliwe, odłącz urządzenie od źródła zasilania – wyciągnij wtyczkę z gniazdka lub wyłącz palnik (indukcyjny/gazowy), aby odciąć dopływ ciepła podtrzymujący palenie.
- Dobierz odpowiedni typ gaśnicy – do gaszenia płonącego oleju należy używać wyłącznie gaśnic posiadających na etykiecie wyraźne oznaczenie literowe F (najskuteczniejsza jest dedykowana gaśnica pianowa obsługująca klasy A, B, F).
- Wyciągnij zabezpieczenie w postaci zawleczki – zerwij plombę i energicznym ruchem pociągnij za metalowy pierścień ochronny, aby odblokować dźwignię gaśnicy.
- Naciśnij dźwignię i omiataj źródło ognia środkiem gaśniczym – skieruj dyszę na płonącą patelnię z bezpiecznej odległości (zachowaj minimum 1 metr dystansu). Wykonuj płynne ruchy lewo-prawo, aż pożar zostanie całkowicie ugaszony. Pamiętaj, aby gaśnicy używać wyłącznie w pozycji pionowej.
Dlaczego wybór gaśnicy i odległość mają znaczenie?
Użycie niewłaściwego środka gaśniczego, np. gaśnicy proszkowej starego typu bez klasy F, może spowodować rozdmuchanie płonącego płynu na sąsiednie szafki kuchenne pod wpływem dużego ciśnienia gazu nośnego. Z kolei zachowanie minimalnej odległości jednego metra chroni osobę gaszącą przed bezpośrednim podmuchem gorącego powietrza i zapobiega przypadkowemu rozchlapaniu wrzącego oleju poza obręb naczynia.
PAMIĘTAJ!
Pod żadnym pozorem nie wolno gasić płonącego tłuszczu wodą! Wlanie nawet niewielkiej ilości wody do rozgrzanego oleju powoduje jej natychmiastowe odparowanie, gwałtowny wyrzut płonącej cieczy w powietrze i powstanie potężnej kuli ognia, która momentalnie zajmuje całe pomieszczenie i powoduje ciężkie oparzenia ciała.
Klasyfikacja pożarów kuchennych
Dla pełnego zrozumienia oznaczeń na sprzęcie gaśniczym, warto poznać trzy podstawowe klasy pożarów, z którymi najczęściej radzą sobie nowoczesne domowe gaśnice pianowe (ABF):
| Klasa pożaru | Rodzaj palącego się materiału | Przykład w gospodarstwie domowym |
| A | Ciała stałe pochodzenia organicznego | Drewniane meble, tekstylia, papier, firanki |
| B | Ciecze palne i substancje topniejące | Benzyna, rozpuszczalniki, alkohole, topniejące plastiki |
| F | Tłuszcze i oleje w urządzeniach kuchennych | Olej rzepakowy, frytura, masło, smalec |
Edukacja w zakresie prewencji społecznej i wyposażenie kuchni w sprawną gaśnicę to najprostszy krok do tego, aby nasze mieszkanie było w pełni bezpiecznym domem.
Źródło: Prewencja Społeczna Państwowej Straży Pożarnej (PSP)
