Nadleśnictwo Sieniawa we współpracy z czterema lokalnymi kołami łowieckimi zrealizowało innowacyjny projekt ekologiczno-edukacyjny poświęcony aktywnej ochronie nietoperzy. W ramach wspólnych działań leśnicy i myśliwi odwiedzili szkoły podstawowe w regionie, gdzie prowadzili prelekcje dla dzieci, a w lasach i osadach zamontowali specjalne drewniane schronienia dla tych pożytecznych ssaków. Inicjatywa ta doskonale pokazuje, jak współpraca różnych środowisk może przynieść realne korzyści dla podkarpackiej przyrody i pomóc w zachowaniu bioróżnorodności.
Edukacja najmłodszych mieszkańców powiatu przeworskiego i okolic była jednym z kluczowych filarów całego przedsięwzięcia. Przedstawiciele Nadleśnictwa Sieniawa oraz myśliwi odwiedzili lokalne szkoły podstawowe, zamieniając klasyczne lekcje przyrody w fascynujące opowieści o nocnych łowcach.
Podczas zajęć dzieci dowiedziały się, jak ogromną rolę odgrywają nietoperze w ekosystemie leśnym oraz rolniczym, będąc naturalnym sprzymierzeńcem człowieka w walce z uciążliwymi owadami. Dla uczniów była to znakomita okazja do zadawania pytań, obalenia wielu zakorzenionych mitów oraz budowania dojrzałej świadomości ekologicznej od najmłodszych lat.
Drewniane moduły na ambonach i budynkach
Drugim, niezwykle praktycznym etapem projektu było stworzenie bezpiecznych miejsc bytowania dla latających ssaków. Uczestnicy akcji własnoręcznie przygotowali specjalistyczne, drewniane moduły szczelinowe.
Konstrukcje te zostały następnie przetransportowane do lasów i zamontowane w starannie dobranych lokalizacjach:
- na myśliwskich ambonach rozlokowanych w gęstwinach leśnych,
- na ścianach budynków w lokalnych osadach.
Nowe domki będą pełniły funkcję bezpiecznych kryjówek dziennych. Co niezwykle ważne dla przetrwania gatunku, szczelne moduły staną się także idealnym miejscem do zakładania tak zwanych kolonii rozrodczych, w których samice nietoperzy będą mogły bezpiecznie rodzić i wychowywać swoje młode.
Koalicja dla podkarpackiej przyrody
Sukces tej prośrodowiskowej inicjatywy opiera się na szerokiej współpracy. W realizację zadań wyznaczonych przez Nadleśnictwo Sieniawa zaangażowały się aż cztery organizacje łowieckie z terenu trzech sąsiadujących powiatów:
- Koło Łowieckie „Darz Bór” Sieniawa,
- Wojskowe Koło Łowieckie „MIŚ” Przemyśl,
- Koło Łowieckie „Orzeł” Jarosław,
- Koło Łowieckie „Bażant” Przeworsk.
Leśnicy podkreślają, że połączenie sił z myśliwymi udowodniło, jak skuteczne może być działanie ponad podziałami na rzecz ochrony gatunków najbardziej potrzebujących ludzkiego wsparcia.
Jak zrobić budkę dla nietoperza? Poradnik krok po kroku
Chcesz skutecznie i ekologicznie pozbyć się komarów ze swojego ogrodu? Jeden nietoperz potrafi zjeść ich nawet kilkanaście tysięcy w ciągu jednej nocy! Najlepszym sposobem na przyciągnięcie tych pożytecznych ssaków jest zapewnienie im bezpiecznego schronienia.
Zanim zaczniesz pracę, przygotuj niezbędne elementy. Pamiętaj, że nietoperze mają niezwykle wrażliwy węch – kluczem jest dobór odpowiednich materiałów.
Krok 1: Przygotowanie „drabinki” (Najważniejszy krok!)
Nietoperze lądują na dolnej części budki i wspinają się do środka, gdzie wiszą głową w dół. Wnętrze budki nie może być gładkie.
Weź tylną ścianę i od jej wewnętrznej strony zrób dłutem lub piłą gęste, poziome nacięcia (rowki) na głębokość ok. 2-3 mm, co 1–1,5 cm.
Nacięcia wykonaj na całej długości deski – również na tej części, która będzie wystawać u dołu (tzw. lądowisko).
Krok 2: Składanie konstrukcji
Przyłóż ścianki boczne do tylnej ściany i skręć je gęsto wkrętami.
Przymocuj przednią ścianę. Pamiętaj, aby wyrównać ją do górnej krawędzi boków – dzięki temu na dole powstanie naturalna szczelina wlotowa, a tylna deska będzie wystawać poniżej budki.
Krok 3: Montaż daszku i uszczelnianie
Przykręć skośny daszek tak, aby delikatnie wystawał przed przednią ściankę (okap chroniący przed deszczem).
Upewnij się, że górne i boczne łączenia są całkowicie szczelne. Nietoperze nie znoszą przeciągów. Górę daszku możesz opcjonalnie zabezpieczyć kawałkiem papy.
Krok 4: Impregnacja zewnętrzna
Pomaluj budkę tylko z zewnątrz pokostem lnianym lub ciemnym impregnatem wodnym. Ciemny kolor (np. brąz, antracyt) sprawi, że budka będzie mocniej nagrzewać się na słońcu, co nietoperze wprost uwielbiają.
Supply:
- Budka dla nietoperza (Typ Stratmann) znacząco różni się od ptasiej – jest wąska, głęboka i ma wlot od dołu. Wytnij z desek następujące elementy:
- Element budki
- Tylna ściana – 50 cm x 25 cm – 1 szt.
- Przednia ściana – 38 cm x 25 cm – 1 szt.
- Boki (ścianki boczne) – 40 cm x 6 cm – 2 szt.
- Daszek (skośny) – 15 cm x 29 cm (z zapasem na okap) – 1 szt.
- Złota zasada: Odległość między przednią a tylną ścianą wewnątrz budki powinna wynosić od 1,5 cm do maksymalnie 2,5 cm. Taka wąska szczelina uniemożliwia dostanie się do środka drapieżnikom, np. kunom czy kotom.
Tools:
- Piła do drewna (ręczna lub ukośnica)
- Wkrętarka lub śrubokręt krzyżakowy
- Młotek i dłuto (lub tarnik do drewna / gruboziarnisty papier ścierny)
- Miarka i ołówek
Materials: Surowe drewno: Nieheblowane deski z drzew iglastych (sosna, świerk) lub liściastych (dąb), grubość ok. 2 cm. Ważne: Drewno nie może być impregnowane chemicznie ani lakierowane od wewnątrz! Wkręty do drewna: Najlepiej nierdzewne, które wytrzymają trudne warunki atmosferyczne. Ekologiczny impregnat: Pokost lniany lub wodny impregnat w ciemnym kolorze (do pomalowania wyłącznie zewnętrznych ścianek).
Gdzie i jak zawiesić budkę?
Nawet idealna budka pozostanie pusta, jeśli zawiesisz ją w złym miejscu. Wybierz lokalizację, spełniając poniższe warunki:
- Wysokość: Minimum 3-4 metry nad ziemią (ochrona przed drapieżnikami).
- Kierunek: Wystawa południowa lub południowo-wschodnia. Schronienie musi być nasłonecznione przez minimum 6 godzin dziennie.
- Miejsce montażu: Elewacja domu, ściana garażu, wysoki postument lub pń drzewa (pod warunkiem, że gałęzie nie zasłaniają wlotu).
- Przestrzeń dolotowa: Przed budką i pod nią nie może być żadnych barier (gałęzi, kabli). Nietoperze potrzebują wolnej przestrzeni, aby swobodnie wlatywać do szczeliny.
Kiedy spodziewać się lokatorów?
Budki najlepiej wieszać wczesną wiosną (marzec – kwiecień), kiedy nietoperze budzą się ze snu zimowego i szukają nowych schronień.
Bądź cierpliwy – ssaki te potrzebują czasu na odkrycie nowej lokalizacji. Czasami zasiedlenie budki następuje dopiero w drugim lub trzecim sezonie, ale wygrana walka z plagą komarów jest zdecydowanie warta tego czekania!
Źródło: Nadleśnictwo Sieniawa, Lasy Państwowe
