W czwartek, 14 maja 2026 roku, Sala Widowiskowa Miejskiego Ośrodka Kultury w Przeworsku stała się miejscem głębokiej refleksji historycznej i artystycznej. Przeworska publiczność miała okazję obejrzeć wyjątkowy, przepełniony emocjami monodram „Szajna” – „18 znaczy życie”. Spektakl, inspirowany biografią i twórczością wybitnego polskiego artysty Józefa Szajny, wywołał ogromne poruszenie wśród widzów, przypominając o najciemniejszych kartach ludzkiej historii.
Monodram w reżyserii i wykonaniu Damiana Janusza to przejmujące studium człowieka, który przeszedł przez piekło obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, a całe swoje późniejsze życie zawodowe i osobiste podporządkował sztuce oraz walce o zachowanie pamięci o ofiarach wojny.
Scenariusz spektaklu bezpośrednio nawiązuje do wojennych losów Józefa Szajny – legendarnego scenografa, reżysera i reformatora teatru, który w czasie okupacji był więźniem niemieckich obozów. Opowieść o człowieku oznaczonym obozowym numerem 18729 stała się dla twórców uniwersalnym głosem sprzeciwu wobec okrucieństwa wojny i totalitaryzmów.
Spektakl w niezwykle wyważony, a zarazem dosadny sposób połączył dwa światy:
- Brutalny realizm: Poruszające, oparte na faktach wspomnienia z życia w obozie śmierci i doświadczenie odczłowieczenia.
- Artystyczną refleksję: Rozważania nad samotnością ofiar oraz nad wielką rolą, jaką świadek historii i artysta ma do odegrania wobec przyszłych pokoleń.
To, co najbardziej uderzyło przeworską publiczność, to niezwykła dojrzałość realizatorska projektu. Twórcy zrezygnowali z widowiskowych efektów na rzecz głębokiego realizmu i budowania napięcia ciszą.
Oszczędna w środkach, ale niezwykle sugestywna scenografia oraz surowe kostiumy autorstwa Agnieszki Wajdy stworzyły idealne tło dla emocjonalnej, magnetycznej gry aktorskiej Damiana Janusza. Aktor, który był jednocześnie autorem tekstu i reżyserem całego widowiska, udźwignął trudny emocjonalnie ciężar roli, tworząc kreację, która na długo zapadnie w pamięć lokalnych miłośników teatru.
Twórcy spektaklu:
- Tekst, reżyseria i gra aktorska: Damian Janusz
- Kostiumy i scenografia: Agnieszka Wajda
Dyrekcja Miejskiego Ośrodka Kultury w Przeworsku złożyła serdeczne podziękowania wszystkim mieszkańcom za liczne przybycie i wyjątkowe skupienie podczas seansu. Reakcje widowni pokazały, że lokalna społeczność wciąż odczuwa ogromną potrzebę uczestnictwa w wydarzeniach dotykających trudnych, ale fundamentalnych tematów związanych z człowieczeństwem i pamięcią historyczną.
Źródło: Miejski Ośrodek Kultury w Przeworsku
