Dziś, 11 maja, przypada rocznica śmierci jednej z najbardziej fascynujących kobiet w historii naszego regionu. Magdalena z Dzieduszyckich Morska, pierwsza właścicielka Zarzecza, odeszła w 1847 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które do dziś stanowi wizytówkę powiatu przeworskiego.
Hrabina Morska nie była jedynie postacią z wyższych sfer – była prawdziwą wizjonerką. To dzięki jej pasji, pracowitości i ogromnej wrażliwości na sztukę powstała unikalna rezydencja oraz park w Zarzeczu, którymi możemy cieszyć się do dziś. Co ciekawe, Magdalena Morska była uznaną autorką dzieł o tematyce gospodarskiej i botanicznej, co w jej epoce czyniło ją postacią niezwykle nowoczesną i wykształconą.
Jej życie to nie tylko dbanie o dobra rodowe, ale przede wszystkim głęboki patriotyzm i bezinteresowna pomoc potrzebującym.
O jej odejściu rozpisywały się ówczesne media, w tym m.in. „Kurier Warszawski”. W numerze z 28 maja 1847 roku czytamy o niej jako o „znakomitej Damie”, której testament stał się dowodem wielkiego serca. Hrabina Morska nawet po śmierci nie zapomniała o swoich poddanych – hojnie wsparła podupadłych rolników oraz lokalne szpitale.
Zmarła w wieku 88 lat w swoim ukochanym Zarzeczu. Jej ciało spoczywa w krypcie rodowej w kościele pw. Świętego Michała Archanioła.
Pamięć, która trwa
Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu przypomina, że Magdalena Morska to postać, o której warto pamiętać nie tylko przy okazji rocznic. Jej energia i pomysłowość ukształtowały tożsamość Zarzecza na wieki. Dzięki jej pracy dzisiejszy zespół pałacowo-parkowy jest nie tylko zabytkiem, ale żywym świadectwem potęgi kobiecego umysłu w XIX wieku.
Warto przy okazji spaceru po zarzeckim parku poświęcić chwilę refleksji tej niezwykłej Damie, bez której to miejsce wyglądałoby zupełnie inaczej.
Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu (oddział Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich) Opracowanie: K. Szarek
