Medycyna ratunkowa stale się rozwija, a najnowsze wytyczne na rok 2026 przynoszą kluczowe zmiany w zasadach udzielania pierwszej pomocy dzieciom i niemowlętom. Rodzice oraz opiekunowie z Przeworska i całego powiatu powinni zapoznać się z nowymi standardami, ponieważ technika, której wielu z nas uczyło się na kursach jeszcze kilka lat temu, odeszła właśnie do lamusa.
Najważniejsza aktualizacja, wprowadzona przez European Resuscitation Council (ERC) oraz American Heart Association (AHA), dotyczy sposobu uciskania klatki piersiowej u niemowląt (dzieci do 1. roku życia). Okazuje się, że popularna metoda „dwóch palców” (wskazującego i środkowego) jest mniej efektywna i trudniejsza do prawidłowego wykonania w stresie. Zgodnie z nowymi badaniami, uciśnięcia wykonywane samymi opuszkami palców często bywały zbyt płytkie. Obecnie ratownicy i lekarze zalecają stosowanie techniki dwóch kciuków.
Polega ona na objęciu dłońmi klatki piersiowej niemowlęcia i uciskaniu mostka obydwoma kciukami. Jeśli jednak ratownik ma małe dłonie i nie jest w stanie objąć dziecka, nowym zaleceniem jest uciskanie klatki piersiowej kłębem kciuka jednej dłoni (czyli dolną częścią dłoni przy nadgarstku). Takie metody zapewniają:
- głębsze i skuteczniejsze uciśnięcia,
- lepszy przepływ krwi do najważniejszych organów,
- łatwiejszą współpracę z dyspozytorem numeru 112 podczas instruktażu telefonicznego.
Precyzja ratuje życie – gdzie uciskać?
Nowe wytyczne zwracają uwagę na dokładne miejsce ucisku. Badania wykazały, że u niemowląt serce znajduje się nieco niżej, niż wcześniej sądzono. Dlatego teraz „celujemy” w dolną jedną trzecią mostka.
Należy jednak zachować dużą ostrożność, aby nie uciskać samego dołu, czyli tzw. wyrostka mieczykowatego (miękkiej końcówki mostka). Uciskanie zbyt nisko zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby dziecka. Ratowanie zawsze powinno odbywać się na twardej powierzchni, a ubranie należy rozpiąć lub zdjąć tylko wtedy, gdy realnie przeszkadza w akcji.
Co robić, gdy niemowlę się zadławi?
Zadławienie to jeden z najczęstszych stanów nagłych u małych dzieci. Tutaj zasady również zostały doprecyzowane. Jeśli dziecko przestaje oddychać przez ciało obce w drogach oddechowych, należy:
- Obrócić niemowlę twarzą do dołu na swoim przedramieniu (opierając je na własnej nodze).
- Podtrzymywać głowę dłonią, dbając, by była ona poniżej poziomu klatki piersiowej (wykorzystujemy grawitację).
- Wykonać do 5 mocnych uderzeń między łopatkami.
- Jeśli to nie pomoże, obracamy dziecko i wykonujemy do 5 zdecydowanych uciśnięć klatki piersiowej (wspomnianą techniką dwóch kciuków).
Ważne ostrzeżenie: u niemowląt kategorycznie nie stosujemy tzw. rękoczynu Heimlicha (uciskania nadbrzusza), ponieważ grozi to poważnym uszkodzeniem narządów wewnętrznych.
Wiedza o tych zmianach jest kluczowa dla bezpieczeństwa najmłodszych mieszkańców naszego powiatu. Zachęcamy do zapamiętania tych zasad – w sytuacji kryzysowej to właśnie te kilka sekund i poprawna technika decydują o zdrowiu i życiu dziecka.
Źródło: AHA Part 6: Pediatric Basic Life Support 2025; European Resuscitation Council Guidelines 2025 Pediatric Life Support.
