W Międzynarodowym Dniu Teatru, obchodzonym 27 marca, Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy przypomina o bogatej historii teatralnej regionu, wspominając Teatr i Chór Włościański w Gaci.
Teatr, założony w 1906 (lub 1908) roku przez Piotra Brożbara, studenta Wydziału Prawa Uniwersytetu we Lwowie, odegrał znaczącą rolę w lokalnej społeczności. Jego działalność była kontynuacją inicjatyw społecznych zapoczątkowanych przez ojca Piotra, Wojciecha Brożbara, założyciela Drużyny Bartoszowej w Gaci.
Pierwsze przedstawienia teatru odbywały się w prywatnym domu Ryznarów, w tzw. „Ryznarówce”, gdzie na niewielkiej przestrzeni 35 metrów kwadratowych mieściła się scena i widownia.
Po przedwczesnej śmierci Piotra Brożbara w 1914 roku, ranny na froncie, teatr prowadził Eugeniusz Bemben. Repertuar teatru obejmował sztuki o tematyce patriotycznej, takie jak „Urlopnik”, „Dziesiąty pawilon”, „Karpaccy górale” i „Wesele krakowskie”.
Na podstawie wspomnień Józefa Puchały, znane są nazwiska aktorów Teatru Włościańskiego w Gaci: Leon Brożbar, Eugeniusz Bemben, Józef Trojnar, Tomasz Hołub, Waleria Kordas (zamężna Polak), Maria Bemben (Brożbar), Ludwika Tonia (Puchała), Paulina Stańko (Stańko), Kunegunda Brożbar (Tonia), Bronisław Broda, Leon Sadowski, Józef Puchała s. Wojciecha, Józef Puchała s. Andrzeja, Władysław Dzień, Andrzej Jakielaszek, Jan Trojnar s. Michała.
Artykuł wzbogacony jest fotografią z Teki Józefa Puchały, pochodzącą ze zbiorów prywatnych.
Źródło: Muzeum Przeworsk
