Wczoraj, 5 lutego, w kalendarzu liturgicznym wspominaliśmy św. Agatę. To postać, której kult na Podkarpaciu od wieków jest bardzo silny, a jej wizerunki można spotkać w wielu miejscach naszego regionu. Muzeum w Przeworsku przypomina tragiczną historię męczennicy oraz wskazuje na wyjątkowy zabytek znajdujący się w pobliskich Rudołowicach.
Agata zmarła śmiercią męczeńską w 251 roku w Katanii na Sycylii. Były to czasy panowania cesarza Decjusza, który nakazał składanie ofiar pogańskim bóstwom. Agata, mimo brutalnych tortur, nie wyrzekła się wiary w Chrystusa. Zanim została spalona żywcem, oprawcy odcięli jej piersi. To właśnie te tragiczne wydarzenia sprawiły, że stała się ona patronką kobiet karmiących oraz osób cierpiących na choroby piersi. Dziś św. Agata cieszy się szczególną czcią wśród „amazonek”, czyli kobiet zmagających się z nowotworem piersi. Jest ona dla nich symbolem wytrwałości i nadziei w walce z chorobą. Patronat świętej jest jednak znacznie szerszy.
Od momentu, gdy według tradycji jej welon zatrzymał wybuch wulkanu Etna w 252 roku, zaczęli się do niej zwracać wszyscy, których praca wiąże się z ogniem. Św. Agata jest patronką odlewników, ludwisarzy oraz kominiarzy. W dawnych polskich domach wierzono, że jej wstawiennictwo chroni zabudowania przed pożarem i skutkami uderzenia pioruna. Współcześnie do świętej zwracają się również kobiety doświadczające przemocy fizycznej.
W naszym regionie szczególną pamiątką kultu świętej jest XIX-wieczna kapliczka domkowa w Rudołowicach (gmina Roźwienica). Obiekt ten stoi na północnym wzgórzu miejscowości, tuż przy dawnym Trakcie Węgierskim. Na drzwiach wejściowych do dziś widnieje data 1869, która wskazuje na czas powstania budowli.
Kapliczka kryje w sobie drewnianą, polichromowaną figurę św. Agaty, ale jej architektura opowiada jeszcze jedną ciekawą historię. Daszek obiektu wieńczy podwójny krzyż – godło zakonu Bożogrobców. Zakonnicy ci administrowali parafią w Rudołowicach przez kilkaset lat, od 1446 do 1804 roku. Obecnie o ten cenny zabytek dba Stowarzyszenie Miłośników Historii i Tradycji Rudołowic. Kapliczka św. Agaty jest nie tylko punktem orientacyjnym w terenie, ale przede wszystkim świadectwem wielowiekowej pobożności i historii, która łączy sycylijską męczennicę z dziejami naszego powiatu.
Źródło: Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy
