W 81. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Muzeum w Przeworsku w poruszający sposób upamiętniło bohaterów i ofiary tamtych dni. Placówka przypomniała nie tylko o samej walce, ale także o tym, co nastąpiło po niej – gigantycznym wysiłku odbudowy stolicy. W swoich zbiorach posiada prawdziwy unikat: historyczny afisz z 1946 roku, wzywający cały naród do działania.
1 sierpnia to data, która w sercu każdego Polaka zajmuje szczególne miejsce. Tego dnia w całym kraju wspominamy heroiczny zryw mieszkańców stolicy w 1944 roku. Do tych ogólnopolskich obchodów dołączyło także Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, które podzieliło się z mieszkańcami dwoma niezwykłymi świadectwami tamtego okresu.
Pierwszym z nich są słowa piosenki, która stała się nieoficjalnym hymnem walczącej Warszawy. „Ja wiem, żeś ty dzisiaj nie taka, że krwawe przeżywasz dziś dni (…) Lecz taką, jak żyjesz w pamięci, przywrócę ofiarą swej krwi” – te wzruszające wersy, napisane przez Alberta Harrisa i nieśmiertelnie wykonane przez Mieczysława Fogga, powstały w samym środku powstańczej pożogi. Oddają one rozpacz, ból, ale i niezłomną wiarę w to, że stolica odrodzi się z ruin.
Drugim, namacalnym dowodem tej wiary jest wyjątkowy eksponat ze zbiorów przeworskiego muzeum. To oryginalny afisz-apel z 1946 roku, wydrukowany przez Wojskowy Instytut Geograficzny. Jego przesłanie jest proste, ale niezwykle mocne: „Cały naród odbudowuje swoją stolicę, Warszawę”.
Ten pożółkły ze starości kawałek papieru to coś więcej niż tylko historyczny dokument. To symbol narodowej jedności i determinacji, jaka ogarnęła Polaków tuż po zakończeniu wojny. Pokazuje, że zniszczenie miasta, które Niemcy realizowali z bezwzględną precyzją, nie zabiło ducha narodu. Apel ten był jednym z tysięcy głosów, które zmobilizowały ludzi z każdego zakątka kraju do wsparcia tytanicznego wysiłku podniesienia Warszawy z gruzów.
Prezentując zarówno piosenkę powstałą w ogniu walki, jak i powojenny apel o odbudowę, Muzeum w Przeworsku w syntetyczny sposób opowiada całą historię – o tragedii i nadziei, o zniszczeniu i odrodzeniu. To cenna lekcja historii, która przypomina, że pamięć o Powstaniu to nie tylko hołd dla poległych, ale także szacunek dla tych, którzy później poświęcili swoje życie i pracę, by przywrócić stolicy jej dawny blask.
Źródło: Facebook/Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy
