W ramach cyklu „Oblicza Koronowanych”, zorganizowanego przez Muzeum w Przeworsku – Zespół Pałacowo-Parkowy z okazji Tysiąclecia Korony Polskiej, zaprezentowano wyjątkowy eksponat związany z ważnym wydarzeniem w historii Polski. Jest nim pocztówka przedstawiająca reprodukcję obrazu „Hołd Pruski” autorstwa Jana Matejki, wydana w 1932 roku przez Ministerstwo Poczty i Telekomunikacji w nakładzie 100 tysięcy egzemplarzy. Dochód ze sprzedaży pocztówek przeznaczono na walkę z bezrobociem.
Obraz Matejki przedstawia uroczystość hołdu złożonego Królowi Polski Zygmuntowi I Staremu przez Albrechta Hohenzollerna, wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Dzieło powstawało w latach 1879–1882 i mierzy ponad 30 m². Oryginał można podziwiać w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach w Krakowie. W postacie historyczne Matejko wcielił znanych sobie współczesnych krakowian, m.in. malarza Tadeusza Popiela i hrabiego Stefana Tarnowskiego.
Warto wspomnieć, że Jan Matejko, tworząc swoje dzieło, nie znał jeszcze tzw. „relacji królewieckiej” – szczegółowego opisu uroczystości hołdu, odnalezionego dopiero w 1804 roku w Tajnym Archiwum w Królewcu. Relacja ta opisuje dokładny przebieg wydarzeń z 10 kwietnia 1525 roku: od wyjazdu króla Zygmunta I Starego z zamku na krakowski rynek, przez ceremonię pasowania Albrechta na księcia pruskiego, aż po uroczysty obiad na Wawelu.
Podczas ceremonii, w obecności najważniejszych dostojników państwowych i duchowieństwa, Albrecht Hohenzollern złożył przysięgę wierności Koronie Polskiej i otrzymał z rąk króla insygnia władzy książęcej. Hołd ten był symbolicznym potwierdzeniem podporządkowania Prus Królewskich i Książęcych polskiemu monarsze.
Wystawa w Muzeum w Przeworsku przypomina nie tylko o wielkich wydarzeniach sprzed wieków, ale także o roli kultury i sztuki w utrwalaniu narodowej pamięci.
