Powrót

Recenzja publikacji Ósmy wiek Przeworska

Sierpień 26, 2011


RECENZJA publikacji „Ósmy wiek Przeworska, ludzie, obiekty, wydarzenia„. Praca zbiorowa. Tom I pod redakcją inż. Henryka Pelca”

Przekazany do zaopiniowania zbiór artykułów liczy 97 pozycji różnej objętości oraz 56 biogramów zasłużonych dla Przeworska osób, również o zróżnicowanej objętości. Treści poszczególnych tekstów są zróżnicowane, dotyczą środowiska naturalnego miasta, jego układu przestrzennego, różnorakiej działalności gospodarczej, organizacji życia społeczeństwa miasta, dynamiki przemian w tych dziedzinach. Obszernie opisane zostały instytucje organizujące i kierujące sprawami oświaty, kultury, ochrony zdrowia, opieki społecznej, życia religijnego przeworszczan, pamiątki przeszłości. Autorzy artykułów nadali im postać publicystyczną ( wyjątkiem jest artykuł dra Zdzisława Koniecznego, który zaopatrzył swój tekst w przypisy), nie podali stanu wiedzy i jej źródeł dotyczące ich przekazu. Teksty ich są zatem relacją z ich wiedzy o Przeworsku i dziejów doświadczonych.” To jest zaletą tych przekazów. Autorzy opisują przeszłość nieodległą, znaną mieszkańcom co powinno budzić respekt Autorów wobec odbiorców zamierzonej publikacji. Czytelnicy jej treści będą konfrontować z własną, prywatną, prywatną historią, rodzinna tradycją. Kolejnym walorem tego zbioru jest komunikatywny język tekstów, ułatwiający odbiór przekazywanych czytelnikom wiadomości. Pozytywnie ocenić przychodzi konkretność historycznych narracji. Ich warstwa informacyjna jest bogata, zwarta o strukturze bliskiej historii oralnej ( opowiadanej ustnie). Tak opisane przekazy mogą budzić zaciekawienie i zainteresowanie naj nowszymi dziejami Przeworska, skłaniać do wyjaśnienia czasu, miejsca wydarzeń, ich genezy ( początku) następstw, przyczyn, skutków. Należy zachęcić redaktora i Wydawców publikacji do opisania, wyjaśnienia problemów spornych, aktualnie niewygodnych. Opiniując zbiór tych artykułów muszę zwrócić uwagę Redaktora na strukturę i układ treści. Zaproponowany w „Spisie treści” winien być poprawiony według reguł opisywania przeszłości. Dlatego proponuję przyjąć następującą strukturę:

I Środowisko naturalne.
II Przez wieki do współczesności.
III Życie gospodarcze Przeworska w ostatnim półwieczu (rzemiosło, przemysł, handel, obrót finansowy,
komunikacja, łączność).
IV Oświata, kultura, ochrona zdrowia.
V Instytucje organizacji społeczeństwa.
VI Struktura społeczeństwa, zasłużeni dla miasta.
Tym rozdziałom radzę przyporządkować artykuły.

Biogramy zasłużonych dla Przeworska są sporządzone poprawnie. Treści są zwarte, bogate w fakty, interpretacje obiektywne, wyważone oceny. Redaktor może skorzystać z „Encyklopedii zasłużonych dla województwa rzeszowskiego działaczy kultury” (red. A. Meisner) wydanej przez Uniwersytet Rzeszowski. Być może są w niej biogramy przeworszczan. Radzę również Redaktorowi i Wydawcy by szczególnie wyeksponowali w tej publikacji zabytki miasta (unikalny zasób archiwalny), magnacka rezydencja, zaniedbane dzieje przeworskiej cukrowni, która jako jedyna wygrała konkurencje z austriackimkoncernem i restrykcjami taryfowymi przewozów kolejowych, zgromadziła kapitały na budowę kolei: Jasło-Rzeszów, Przeworsk- Nadbrzezie, Przeworsk- Dynów oraz budowę najnowocześniejszej w Europie cukrowni w Chodorowie. (1913 rok). Należy opisać rolę parafii w życiu społeczeństwa przeworskiego.Drobne usterki zostały zawarte w tekstach, stąd tu zostały pominięte.

Ocenianą publikację rekomenduję do druku

Alojzy Zielecki
dr hab. prof. U.Rz.

http://www.pssk-anime.dl.pl


Copyright 2011 - 2017 Portal MojPrzeworsk.pl
Kucab Heron maszyny